Klon jawor Acer pseudoplatanus

Klon jawor, jawor, klon jaworowy (Acer pseudoplatanus L.) – gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Występuje naturalnie w środkowej Europie i północnym Kaukazie, poza tym zawleczony.

Liście liście z wierzchu są ciemnozielone i matowe, a od spodu szarozielone (jesienią jasnożółte), delikatnie owłosione na większych nerwach. Są nakrzyżległe, zwykle pięcioklapowe, długoogonkowe, okrągławe, sztywne, u nasady sercowate, z 5 nerwami. Osiągają długość 8–16 cm. Klapy są głęboko wycięte, nieregularnie i grubo piłkowane, spiczaste, u nasady nieco zwężone. Trzy przednie klapy liści są mniej więcej jednakowej wielkości, natomiast obie tylne są wyraźnie mniejsze. Ogonki rynienkowate, nie zawierają przewodów mlecznych. Kwiaty żółtawozielone, zebrane w zwisające wiechy przypominające grona. Kwitnie w maju, po rozwinięciu liści. Pokrój dorasta do 35-40 m wysokości (wyjątkowo niespełna 42 m). Korona szeroka, wysoko osadzona. Osiąga wiek do 500 lat. Pędy w stanie bezlistnym: pąki nakrzyżległe, boczne mniejsze od wierzchołkowych, szpiczasto-jajowate, odstające. Łuski zielone, wąsko, brązowo obrzeżone. Blizny po naprzeciwległych liściach nie stykają się ze sobą. Rdzeń kremowy. Kora ciemnoszara, gładka. Owoce kuliste orzeszki, skrzydełka rozwarte pod kątem ostrym. Dojrzewają we wrześniu i październiku.

Biologia i występowanie


Występuje dziko na kontynentach:
Azja: Turcja, Gruzja, Rosja (Kaukaz Północny)
Europa: Albania, Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Mołdawia, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Ukraina, Węgry, Włochy
Ponadto introdukowany na inne obszary Europy i Azji, także do Australii, Nowej Zelandii, Ameryki Południowej i na Wyspy Kanaryjskie.
w Polsce występuje głównie w lasach górskich, wyżynnych i mieszanych na pogórzu. Na nizinach zwykle w sztucznych nasadzeniach jako drzewo parkowe i alejowe, rozprzestrzenia się z nasadzeń. Rzadki już tylko w północno-wschodniej części kraju.

Jawor rośnie na wyżynach, 500–1500 m n.p.m. Lubi glebę wilgotną i głęboką (szczególnie mady). Razem z bukiem i jodłą stanowi ważny składnik lasów regla dolnego, pospolity w Sudetach, Karpatach, na południu i zachodzie kraju; gdzie indziej sadzony. Gatunek charakterystyczny dla lasów ze związku Tilio platyphylli-Acerion pseudoplatani.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 18:56:30]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=48130659. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Sycamore maple in the forêt domaniale de Ribeauvillé, Ribeauvillé. www.monumentaltrees.com. [dostęp 2015-09-20].
  • Tomasz Demiańczuk: Drzewo posadzone przez noblistkę (pol.). Urząd m.st. Warszawy, 2015-05-28. [dostęp 2015-05-28].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  • Acer pseudoplatanus (ang.). W: Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [on-line]. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory. Beltsville, Maryland. [dostęp 31 marca 2008].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-03].
Przypisane cechy
ogólne drzewo
barwa kwiatów płatki żółte
kształt korony kwiaty zwisające
kształt korony grono
kształt blaszki liście sercowate
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście okrągłe
ulistnienie naprzeciwległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie wcinane (wrębne, sieczne i klapowane)
ulistnienie piłkowane
rodzaj owoców kuliste
rodzaj owoców orzechy
rodzaj owoców skrzydełka
wygląd łodygi łodyga gładka
szacowana wysokość łodygi wyższa od człowieka (> 200 cm)
pora kwitnienia maj