Tojad dzióbaty Aconitum variegatum

Tojad dzióbaty, tojad pstry (Aconitum variegatum L.) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych. Występuje w środkowej, południowej i wschodniej Europie oraz w Turcji. W Polsce występuje głównie w Karpatach i Sudetach, poza nimi jeszcze na przedgórzu Sudetów, na Wyżynie Małopolskiej i Lubelskiej, na Pojezierzu Kaszubskim i Pobrzeżu Gdańskim.

Liście ulistnienie skrętoległe. Liście duże, dłoniaste, głęboko podzielone na kilka odcinków, 5–7 sieczne, głęboko ząbkowane. Kwiaty kwiatostan znajdujący się na górnej części łodygi składa się z grona bądź kilku gron o fioletowo-granatowej barwie (wyjątkowo zdarzają się białe kwiaty lub pstre). Kwiaty grzbieciste, o opadającym okwiecie, do 5 cm długości i do 2 cm szerokości. Posiadają wąskopłatkowe podkwiatki. Hełm kwiatów ma owłosione brzegi, jest otwarty, wydłużony i pochylony do przodu, a nad samym dzióbkiem jest silnie wklęsły. Wewnątrz znajdują się miodniki o zgrubiałej i odgiętej do tyłu ostrodze. Nitki pręcików są nagie. Łodyga naga, wzniesiona i zwykle rozgałęziona, osiąga ok. 100 cm wysokości. Jest gruba, sztywna, naga i pusta w środku. Owoc mieszek zawierający liczne drobne nasiona. Mają one gładkie ściany oraz oskrzydlone krawędzie.

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Gatunek charakterystyczny dla zespołu Arunco-Doronicetum austriaci. Występuje w zespołach ziołorośli i w lasach, szczególnie nad potokami, na obrzeżach lasów, na polanach, upłazach i ustalonych piargach. Kwitnie od czerwca do września, zapylany jest przez trzmiele. Owoce dojrzewają od września i stopniowo rozsiewają się. Wszystkie części rośliny są silnie trujące.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-10-01 09:40:14]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54544060. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland - a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Paweł Romanowski: Tojad dzióbaty - tojad pstry (pol.). 2013. [dostęp 2013-11-20].
  • Aconitum variegatum L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2010-02-05].
  • Józef Mitka: Polskie tojady (Aconitum). Ogród Botaniczny UJ. [dostęp 2014-11-13].
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
Przypisane cechy
ogólne roślina trująca
ogólne roślina chroniona
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki fioletowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu grono
symetria kwiatu kwiat grzbiecisty
ulistnienie liście skrętoległe
ulistnienie wcinane (wrębne, sieczne i klapowane)
ulistnienie ząbkowany
rodzaj owoców mieszek
rodzaj owoców skrzydełka
powierzchnia owocu gładka
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga gładka
wygląd łodygi łodyga wzniesiona
szacowana wysokość łodygi od kolana do pasa (60 < x < 100 cm)
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień