Dąbrówka żółtokwiatowa Ajuga chamaepitys

Dąbrówka żółtokwiatowa (Ajuga chamaepitys (L.) Schreb.) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Występuje w północnej Afryce, zachodniej i środkowej Azji, w Europie. W Polsce spotykana na południu kraju.

Liście dolne niepodzielone, łopatkowate. Wyższe są trójdzielne, złożone z równowąskich lub równowąskolancetowatych łatek. Kwiaty wyrastają po dwa w kątach każdej pary przysadek. Kielich o trójkątnie lancetowatych i zaostrzonych ząbkach, 2–3 razy krótszy od korony. Korona żółta z purpurowo kropkowaną gardzielą i nie odpadająca po przekwitnieniu. Dolna warga duża, 3-klapowa, górna zaś zredukowana do dwóch niewielkich ząbków. Wewnątrz rurki korony pierścień włosków. Łodyga liczne łodygi, rozesłane lub podnoszące się, pojedyncze lub rozgałęziające się, owłosione dwustronnie. Owoce rozłupki o długości 2,6–2,8 mm. Ich powierzchnia pokryta jest siateczkowatymi 5-kątnymi zmarszczkami.

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rośnie na suchych zboczach i polach (chwast). Roślina wapieniolubna.


Gatunek umieszczony został na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) i na obszarze Polski uznany za narażony na wyginięcie (kategoria zagrożenia V). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię krytycznie zagrożonego CR. W Polskiej czerwonej księdze roślin także uznany za krytycznie zagrożony (kategoria CR).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-04-03 13:49:04]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51758721. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone.. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Przypisane cechy
ogólne chwast
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki żółte
barwa kwiatów płatki purpurowe
kształt blaszki liście lancetowate
kształt blaszki liście wąskie i wydłużone
kształt blaszki liście najszersze przy końcu
kształt blaszki liście równowąske
kształt blaszki liście łopatkowate
ulistnienie wcinane (wrębne, sieczne i klapowane)
rodzaj owoców rozłupki
powierzchnia owocu pomarszczona
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień