Przelot pospolity Anthyllis vulneraria

Przelot pospolity, przelot uprawny (Anthyllis vulneraria L.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych. Rodzimy obszar jego występowania to Europa, Azja Mniejsza, Afryka Północna, ale jest też uprawiany w wielu innych regionach świata. W Polsce dość pospolity na niżu i w niższych położeniach górskich.

Liście liście odziomkowe niepodzielone, owalnie wydłużone lub złożone, o 1-4 parach listków bocznych i znacznie większym, wydłużonym listku szczytowym. Listki podłużnie jajowate, całobrzegie, zaostrzone. Liście łodygowe złożone z 3-7 par listków bocznych. U nasady liści czasem obecne małe przylistki. Kwiatostan wielokwiatowa główka objęta dłoniasto wrębnymi podsadkami. Kwiaty motylkowe o dużym, rozdętym i owłosionym kielichu. Włoski na kielichu do 11 mm długie, skośnie odstające. Dziesięć pręcików, zrośniętych nitkami w rurkę obejmującą słupek. Korona kwiatu w kolorze żółtym lub złocisto-żółtym, do 2 cm. Łodyga wznosząca się, czasem, zwłaszcza u nasady – leżąca. Pęd zwykle tylko u nasady rozgałęziony, o wysokości 10…60 cm. Owoce drobny jednonasienny strąk, prawie kulisty. Nasiona wydłużone, jajowate, dwubarwne (połowa nasienia zielona, reszta jasnożółta)

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Występuje na niżu, na suchych łąkach i pastwiskach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Anthyllido-Trifolietum montani (regionalnie). Kwitnie w okresie maj-sierpień.
Jest rośliną żywicielską larw motyli modraszka dorylasa i modraszka malczyka.


Roślina lecznicza. Kwiaty (Flos Anthyllidis) używane były dawniej jako lek ściągający i przeczyszczający. Napar stosowany u dzieci działał pobudzająco na przemianę materii i przeciwwymiotnie. Świeże ziele stosowano jako środek gojący rany do okładów i zmywań. Surowiec jest rzadko stosowany per se, zwykle jako składnik mieszanek ziołowych i preparatów.
Przelot zwyczajny jest wartościową rośliną pastewną i łąkową zawierająca w sianie 12% białka i 3% tłuszczu.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 19:16:55]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=50070451. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Leonidas Świejkowski: Rośliny lecznicze występujące w stanie dzikim. Kraków: Wydawnictwo Polskiego Związku Zielarskiego, 1950.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
  • Anthyllis vulneraria (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 23 listopada 2008].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
Przypisane cechy
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki żółte
kształt korony kwiatostan
kształt korony główka
symetria kwiatu kwiat motylkowy
symetria kwiatu grzbiecista, motylkowata
kształt blaszki liście jajowate
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
ulistnienie całobrzegie
kolor owoców żółte
kolor owoców zielone
rodzaj owoców kuliste
rodzaj owoców strąki
wygląd łodygi łodyga gałęzista