Bartsja alpejska Bartsia alpina

Bartsja alpejska, barczja alpejska (Bartsia alpina L.) – gatunek rośliny należący do rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Jest gatunkiem arktyczno-apejskim. Występuje w Ameryce Północnej, na Grenlandii, Islandii i w górach Europy. W Polsce występuje w Karkonoszach, na Babiej Górze oraz w Tatrach. Łacińską nazwę rodzajową nadano jej na cześć żyjącego w XVIII w holenderskiego lekarza Johanna Bartscha.

Liście ulistnienie naprzeciwległe. Liście jajowate, o brzegach tępo karbowano-piłkowanych. Są siedzące, obejmują szeroką nasadą łodygę. Mają długość do 2,5 cm, brudnozielony kolor i są owłosione. W dolnej części łodygi są wyraźnie mniejsze, a u jej nasady przechodzą w łuski. Liście podkwiatowe (przysadki) pełniące rolę powabni są fioletowo nabiegłe (w kolorze kwiatów). Kwiaty wyrastają gęsto na szczycie łodygi z kątów fioletowych przysadek tworząc zbite grono. 4-działkowy kielich jest owłosiony i również fioletowo nabiegły. Korona kwiatów ma fioletowy kolor, jest grzbiecista, dwuwargowa i również owłosiona. Górna hełmiasta warga jest niepodzielona i dłuższa od dolnej, dolna warga ma 3 niewygięte łatki. Wewnątrz korony pojedynczy słupek z długą nitkowatą szyjką i pałeczkowatym znamieniem oraz 4 dwusilne pręciki o pylnikach zakończonych dzióbkiem. Łodyga podnosząca się, silnie owłosiona długimi włoskami . Roślina ma wysokość 5–20 cm. Owoc otoczona puchem kielichowym jajowata i zakończona dzióbkiem torebka zawierająca płaskie i oskrzydlone nasiona o długości ok. 2 mm.

Biologia i występowanie


Rozwój
Bylina. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jest półpasożytem. Wnika ssawkami do korzeni roślin, pobierając od nich wodę wraz z solami mineralnymi.
Siedlisko
Wilgotne skały, murawy, hale. Występuje zarówno na podłożu wapiennym, jak i bezwapiennym. W Tatrach główny obszar jej występowania to piętro kosówki i piętro alpejskie, ale występuje również w reglu dolnym i górnym, a sporadycznie można ją spotkać nawet w piętrze turniowym.Fitosocjologia
Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Seslerietea variae i Ass. Bartsio-Caricetum

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-11-04 03:48:47]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54925724. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd.. ISBN 83-7073-385-9.
  • The Plant List. [dostęp 2012-05-28].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
Przypisane cechy
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki fioletowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu grono
symetria kwiatu kwiat grzbiecisty
kształt blaszki liście jajowate
ulistnienie naprzeciwległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie bezogonkowe
ulistnienie karbowany
ulistnienie piłkowane
rodzaj owoców torebki
rodzaj owoców skrzydełka
rodzaj owoców puch kielichowy
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień