Podejźrzon marunowy Botrychium matricariifolium

Podejźrzon marunowy (Botrychium matricariifolium (Döll) A. Braun ex W.D.J. Koch) – gatunek psylota z rodziny nasięźrzałowatych.

Liście złożone z części płonnej oraz zarodnionośnej; część płonna pierzasta lub podwójnie pierzasta, owalna lub trójkątna, tępa, oddzielona powyżej połowy długości całego liścia. Część zarodnionośna podwójnie lub potrójnie pierzasta. Wspólna dla części płonnej i płodnej część pędu ma długość do 12 cm. Zarodnie żółte lub brązowe. Pokrój drobna roślina do 25 cm wysokości. Pod ziemią krótkie kłącze.

Biologia i występowanie


Występuje wyłącznie na półkuli północnej, głównie w jej północnych regionach; we wschodniej części Ameryki Północnej, w Europie Północnej i Środkowej. W Europie występuje poza tym także na pojedynczych stanowiskach w Górach Dynarskich i na Korsyce. W Polsce jest rzadki. W XIX w. i na początku XX w. podawany był z obszaru obecnych ziem polskich z ponad 200 stanowisk, ale współcześnie jest znacznie rzadszy. W latach 1983-2008 potwierdzono występowanie tego gatunku zaledwie na 9 stanowiskach w północno-wschodnich i południowo-zachodnich regionach kraju (m.in. w Kotlinie Biebrzańskiej, koło Poznania i w Puszczy Białowieskiej). W polskiej części Karpat znany był z 25 stanowisk, żadne z nich nie zostało współcześnie potwierdzone.

Bylina, geofit. Zarodnie dojrzewają od czerwca do sierpnia. Podziemne, bezzieleniowe, bulwkowate przedrośle współżyje z grzybami (mikoryza). Gatunek występuje najczęściej w bliźniczyskach, murawach i na polanach leśnych. Liczba chromosomów 2n=180.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-04-04 02:18:48]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51758560. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  • Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  • Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-11].
  • The Plant List. [dostęp 2012-05-07].
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Przypisane cechy
ogólne roślina chroniona
ogólne bylina
ogólne ścisła ochrona gatunkowa
ogólne Polska Czerwona Księga Roślin
ogólne Czerwona lista roślin i grzybów Polski
ogólne gatunek rodzimy
ogólne Gatunek silnie zmienny
ogólne wymaga ochrony czynnej
ogólne CR–krytycznie zagrożony
ogólne gatunek Wymieniony w Konwencji Berneńskiej
ogólne Gatunek bardzo rzadki
forma życiowa wg Raunkiæra geofit
kształt blaszki Płonna część liścia w zarysie jajowata
kolor liścia szarozielone
ogonek liściowy krótki
ogonek liściowy w dole nabiegły czerwonawobrązowo
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie 1-2 liście
ulistnienie Liść podzielony w górnej połowie na część płonną i płodną
ulistnienie Odcinki części płonnej w 2-5 parach
unerwienie Odcinki części płonnej z niewyraźną żyłką środkową
wcięcia blaszki 1-2× pierzasta
siedlisko Lasy liściaste
siedlisko Lasy iglaste i liściaste
siedlisko Gleby suche i piaszczyste
siedlisko łąki
dojrzewanie zarodników maj
dojrzewanie zarodników czerwiec
dojrzewanie zarodników lipiec
dojrzewanie zarodników Zarodni więcej jak 15