Dzwonek alpejski Campanula alpina

Dzwonek alpejski (Campanula alpina Jacq.) – gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae Juss.). Występuje tylko w Alpach i Karpatach. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach (roślina tatrzańska) i jest tu rośliną pospolitą.

Liście dolne tworzą gęstą różyczkę. Są łopatkowate, ku szczytowi rozszerzone, posiadają niewielki ogonek, a ich brzegi są karbowane. Liście łodygowe są naprzemianległe, równowąskie i całobrzegie. Liście odziomkowe są nagie lub słabo owłosione, łodygowe natomiast są gęsto owłosione. Kwiaty szaro-fioletowo-niebieskie, o długości ok. 2,5 cm, zebrane w gronie, wystające na długich szypułkach z łodygi, najpierw zakwitają najniższe kwiaty, następnie te położone wyżej w gronie. Kielich składa się z 5 dużych (dłuższych od połowy długości korony), podłużnych działek. Wewnątrz korony pojedynczy słupek z potrójnym, białym znamieniem i 5 białych pręcików. Łodyga pojedyncza, wysokości 5–20 cm. Cała owłosiona długimi włosami. Owoce okrągło-podłużne torebki (puszki) otoczone przyschniętym kielichem, zawierają liczne nasiona. Otwierają się trzema otworkami u nasady torebki.

Biologia i występowanie


Rozwój
Bylina. Kwiaty owadopylne, kwitną od czerwca do sierpnia. Torebki z nasionami otwierają się podczas suchej pogody wysypując nasiona. Podczas deszczu i niskich temperatur torebki nasienne zamykają się.
Siedlisko
Hale górskie, piargi, murawy naskalne. Roślina kwasolubna, występuje wyłącznie na bezwapiennym podłożu (na granicie). Czasami można ją spotkać również na wapieniach, ale tylko wtedy, gdy wytworzy się na nich gruba warstwa próchnicy. W Tatrach rośnie od piętra kosówki aż po piętro turniowe. Jest typowym orofitem, nie występuje niżej niż 1400 m n.p.m. W Tatrach dochodzi niemal po szczyt (Gerlachu (2650 m). W miarę wzrostu wysokości nad poziomem morza wzrasta owłosienie rośliny. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Juncetea trifidi.
Zmienność
Typowa forma gatunku występuje występuje we wschodnich Alpach i w Karpatach (również w Polsce). Oprócz niej istnieje podgatunek Campanula alpina Jacq. subsp. orbelica (Pančić) Urum. występujący w Albanii, Bułgarii, Rumunii, Serbii i Słowenii.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-01-21 06:09:45]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51594379. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Zofia Radwańska-Paryska: Rośliny tatrzańskie (Atlasy botaniczne). Irena Zaborowska (ilustr.). Warszawa: WSiP, 1988. ISBN 83-09-00256-4.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-29].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  • The Plant List. [dostęp 2015-07-03].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
Przypisane cechy
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki fioletowe
barwa kwiatów płatki niebieskie
kształt blaszki liście wąskie i wydłużone
kształt blaszki liście najszersze przy końcu
kształt blaszki liście równowąske
kształt blaszki liście łopatkowate
ulistnienie naprzemianległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
ulistnienie karbowany
ulistnienie całobrzegie
rodzaj owoców torebki
rodzaj owoców kuliste
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień