Konopie siewne Cannabis sativa

Konopie siewne (Cannabis sativa L.) – gatunek rośliny z rodziny konopiowatych (Cannabaceae Endl.). W zależności od ujęcia systematycznego jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju konopie (Cannabis Linnaeus, Sp. Pl. 1027. 1 Mai 1753) lub jeden z kilku wyodrębnianych gatunków. Występuje w górach Ałtaj, Tienszan oraz na Zakaukaziu i w Afganistanie. Jako roślina uprawna rozpowszechniona w różnych częściach świata. W Polsce może dziczeć i występować jako efemerofit (konopie siewne) lub kenofit (konopie dzikie) zajmujący siedliska ruderalne.

Liście naprzeciwległe, krótkoogonkowe, dłoniastosieczne o trzech do dziewięciu lancetowatych odcinkach. Poszczególne listki do 10 cm długie i 2 cm szerokie, o piłkowanym brzegu i zaostrzonym wierzchołku. Liście z obu stron szorstko owłosione, szczególnie gęsto od spodu i na nerwach. Włoski pojedyncze, proste, u nasady rozszerzone. U nasady liści znajdują się nitkowate przylistki o długości do 1 cm. Rośliny żeńskie posiadają gęstsze ulistnienie. Kwiaty roślina dwupienna (rośliny męskie niższe, szybciej usychają). Kwiaty żeńskie bez okwiatu, wyrastają po dwa w kątach długich i wąskich przysadek zebrane w gęste, szczytowe kłosy pozorne. Kwiaty męskie o pięciodzielnym okwiecie barwy zielonkawej z białym obrzeżeniem. Zebrane są w wiechokształtne wierzchotki znajdujące się w kątach liści w górnej części łodygi. Łodyga rozgałęziona, zwykle osiąga 1,5 m wysokości, dorastając czasem do 250 cm (w bardzo sprzyjających warunkach do 350 cm). Części zielone roślin (szczególnie żeńskich) pokryte gruczołowymi włoskami wydzielającymi intensywny zapach. Owoce słabo lśniące, kuliste lub jajowate orzechy, o podstawie lekko spłaszczonej lub wyciągnięte w trzonek (korpofor) barwy szarożółtej o wymiarach 2,7–5,6 mm × 2,1–4,5 mm.

Biologia i występowanie


Rozwój
Jednoroczna roślina zielna. Rośliny męskie mniejsze, usychające w lipcu. Liczba chromosomów – 2n=20.
Wymagania
Roślina azotolubna (nitrofilna). Konopie wymagają bardzo dużej ilości wody, znoszą także krótkotrwałe zalewy wodą przepływającą. Poziom wody gruntowej powinien wynosić wiosną około 60 cm, przed zbiorem poniżej 100 cm[potrzebny przypis].


Rośliny wykorzystywane są jako surowiec do pozyskiwania włókien. Mają też szerokie działanie farmakologiczne. W przemyśle spożywczym wykorzystywany jest olej konopny. Owoce bywają stosowane jako karma dla ptaków. Nasiona są źródłem pełnowartościowych białek.Z konopi wytwarzane są włókna o wszechstronnym zastosowaniu:przemysł odzieżowy – ubrania z konopi są lekkie, przewiewne, oddychające i wytrzymałe.
przemysł samochodowy – włókna konopi były testowane jako składnik wykorzystywany przy wytwarzaniu karoserii samochodów. Pojazdy m.in. z konopi wyprodukował Henry Ford w 1941 oraz przedsiębiorstwo Lotus Cars.
szkutnictwo – do końca XIX w. 70% olinowania wszystkich okrętów było wykonane z włókien konopnych.
materiały budowlane – Pakuły (włókno) (strzępki konopne) wykorzystuje się z powodzeniem jako ekologiczne ocieplenia domów oraz uszczelniania połączeń gwintowanych.
papiernictwo – pierwszy, powstały w Chinach papier był wytwarzany z włókien konopnych. Produkcja papieru z konopi jest o wiele wydajniejsza niż produkcja papieru drzewnego.Wszechstronne zastosowanie mają również nasiona konopi i tłoczony z nich olej:Przemysł spożywczy – olej i nasiona konopi są cenione ze względu na dużą wartość odżywczą.
Wytwarzanie biodiesla – z oleju konopnego z powodzeniem można produkować olej napędowy.Z konopi włóknistych można również z powodzeniem produkować biomasę opałową.
Ze względu na zawartość wielu substancji leczniczych wykorzystuje się konopie włókniste jako lek przeciwlękowy, przeciwbólowy, przeciwpsychotyczny, przeciwzapalny, przeciw utleniający, przeciwskurczowy oraz jako antybiotyki.
Odpady poprodukcyjne wykorzystywać można jako paszę, zaś nasiona można używać jako karmę dla ptaków.

W hinduizmie konopie indyjskie uważane są za roślinę świętą, ściśle związaną z bogiem Śiwą. Umiarkowane palenie tzw. gandzi przez ascetów zwanych sadhu lub spożywanie bhangu (napoju z mleka, migdałów i konopi) jest akceptowane społecznie, o ile odbywa się w kontekście religijnym, jako część kultu, zwłaszcza podczas świąt Śiwaratri lub Holi.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-11-04 04:37:58]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54921592. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Soybean Car (ang.). W: The Henry Ford [on-line]. [dostęp 2012-08-14].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-21].
  • Marijuana (ang.). Merriam-Webster Dictionary. [dostęp 2011-08-26].
  • Lotus Elise (ang.). W: TopGear BBC [on-line]. [dostęp 2012-08-14].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 104-105. ISBN 83-01-12218-8.
  • Adam Jasiewicz (red.): Flora Polski. Rośliny naczyniowe. Tom III. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 1992, s. 74-75. ISBN 83-85444-06-8.
  • Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cannabis (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 28-12-2008].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1989, s. 168. ISBN 83-09-00256-4.
  • Essential oils (ang.).
  • ODMIANY WPISANE DO KRAJOWEGO REJESTRU (KR) według stanu na 31.12.2011 – konopie (pol.). COBORU. [dostęp 2012-04-19].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland – a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
Przypisane cechy
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki zielonkawe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kłos
liczba płatków płatków pięć
kształt blaszki liście lancetowate
ulistnienie naprzeciwległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie piłkowane
ulistnienie liście pierzaste
ulistnienie dłoniastodzielne
kolor owoców żółte
kolor owoców szare
rodzaj owoców kuliste
rodzaj owoców orzechy
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga owłosiona