Katarantus różowy Catharanthus roseus

Katarantus różowy, barwinek różowy (Catharanthus roseus) – gatunek rośliny należący do rodziny toinowatych (Apocynaceae), endemicznie występujący na Madagaskarze. Popularna nazwa polska (barwinek różowy) jest myląca, wynika z błędnego zaklasyfikowania tego gatunku przez Karola Linneusza do rodzaju barwinek (Vinca). Później botanicy zaliczyli jednak ten gatunek do innego rodzaju o nazwie Catharanthus. W stanie dzikim jest gatunkiem zagrożonym. Jest uprawiany w strefie tropikalnej i subtropikalnej

Liście pojedyncze, eliptyczne, błyszczące. Kwiaty 5-płatkowe w różnych odcieniach różu, lub białe. Kwitnie przez całe lato. W uprawie istnieją kultywary o kwiatach barwy liliowej, brzoskwiniowej lub czerwonej. Kultywary z serii 'Pacyfika' mają kwiaty o średnicy 5 cm, 'Mediteranea' ma kaskadowy pokrój. Kwiaty zapylane są przez owady, ale mogą się także zapylać same (samopylność). Opadają z rośliny jeszcze przed zwiędnięciem. Pokrój w naturalnych warunkach jest to wiecznie zielony krzew o wysokości do 80 cm, często tworzący całe zarośla. Roślina wydziela sok mleczny, który jest silnie trujący. Owoce zielone, ukryte pod liśćmi. Składają się z dwóch wąskich i cylindrycznych mieszków, w których znajdują się liczne, rowkowane nasiona. Na Madagaskarze są one roznoszone są przez mrówki (myrmekochoria).

Roślina lecznicza. Zawiera alkaloidy: winkrystynę i winblastynę. Substancje te mogą hamować rozwój żywych komórek w stadium metafazy. Dzięki temu bywają stosowane w terapii niektórych nowotworów (m.in. białaczek). Zawiera również takie alkaloidy jak johimbina, ibogaina i rezerpina. W tradycyjnej medycynie chińskiej barwinek różowy był stosowany w leczeniu chorób takich jak ziarnica złośliwa, malaria, cukrzyca i innych.
Roślina ozdobna. W krajach o ciepłym klimacie (strefy mrozoodporności 9-12) jest uprawiana jako roślina ogrodowa. W Polsce jest uprawiany jako roślina pokojowa.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-04-03 15:35:32]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=52681470. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  • Jarosław Rak: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Cz. II. Edward Kawecki (zdjęcia). Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 1998. ISBN 83-7073-089-2.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  • Barwinek różowy (Catharanthus roseus) [Niezwykła roślina]. [dostęp 2014-12-07].
  • Kew Gardens. Catharanthus roseus (Madagascar periwinkle). [dostęp 2014-12-07].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  • Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  • Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych łacińsko-polski. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 50. ISBN 978-83-925110-5-2.
Przypisane cechy
ogólne krzew
ogólne roślina trująca
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki czerwone
barwa kwiatów płatki liliowe
liczba płatków płatków pięć
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście eliptyczne
kolor owoców zielone
sok pędu sok mleczny
szacowana wysokość łodygi od kolana do pasa (60 < x < 100 cm)