Cymbalaria bluszczykowata Cymbalaria muralis

Cymbalaria bluszczykowata, lnica bluszczykowata, cymbalaria murowa, lnica murowa (Cymbalaria muralis G. Gaertn. et al.) – gatunek rośliny z rodziny babkowatych (Plantaginaceae), w systemach XX-wiecznych klasyfikowany zwykle do trędownikowatych (Scrophulariaceae).

Liście ulistnienie skrętoległe. Liście soczyste, okrągłosercowate o szerokości 1-3 cm, o nerwacji dłoniastej z 3–7 klapkami ostro zakończonymi, ułożone skrętolegle na ogonkach dłuższych od blaszki. Jasnozielone, od spodu często purpurowo nabiegłe. Kwiaty na długich szypułkach, po jednym w kącie liścia, grzbieciste, bez ostrogi – jedynie z zaokrągloną wypukłością, jasnofioletowe z żółtym środkiem. Korona o długości do 10 mm, dwuwargowa z gardzielą zamkniętą przez wydętą w górę dolną wargę. Słupek jeden z kulistą zalążnią i znamieniem nieco szerszym od szyjki. Pręciki o nitkach owłosionych tylko u podstawy. Łodyga naga, rozesłana lub pełzająca, nitkowata, purpurowo nabiegła, gęsto ukorzeniająca się, o długości 10-80 cm. Owoc dwukomorowa, prawie kulista torebka. Otwiera się dwoma 3-5 klapowymi otworami. Jajowate nasiona o długości do 1 mm mają na powierzchni faliste listewki.

Biologia i występowanie


Rodzimy obszar występowania cymbalarii murowej obejmował południową i południowo-zachodnią Europę. Rozprzestrzeniła się jednak po świecie i obecnie poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach i na licznych wyspach. W Europie na północy sięga po 64° szerokości geograficznej na Półwyspie Skandynawskim. W Polsce jest dość rzadka, spotykana głównie w zachodniej części kraju, w Sudetach i na Dolnym Śląsku. Zawleczona została do Polski na początku XIX wieku z Włoch, kiedy to zapanowała moda na przypałacowe oranżerie i egzotyczną roślinność. Pierwsze dane o jej występowaniu na terenie obecnej Polski pochodzą z 1837 roku. We florze Polski ma status kenofita.

Rozwój
Roślina jednoroczna. W Polsce kwitnie w okresie od czerwca do października. Szypułki owoców wykazują fototropizm ujemny, czyli odchylają się w kierunku przeciwnym do słońca. Dzięki temu nasiona wysypują się z torebek w miejscach zacienionych, a więc zazwyczaj wilgotniejszych, czyli lepszych do kiełkowania nasion. Roślina geokarpiczna o owocach dojrzewających pod ziemią.
Siedlisko
Głównie roślina ruderalna, rosnąca na gruzowiskach, starych murach, terenach kolejowych, szczelinach mur i skał, szczególnie na podłożu wapiennym. W niektórych regionach jest zadomowionym antropofitem. Gatunek charakterystyczny dla rzędu Potentilletalia caulescentis.
Genetyka i zmienność
Liczba chromosomów 2n = 14.
Korelacje międzygatunkowe
Na pędach cymbalarii murowej pasożytują niektóre gatunki grzybów i grzybopodobnych lęgniowców: Golovinomyces orontii, Peronospora linariae, na liściach żerują larwy chrząszcza Chrysolina intermedia.


Roślina ozdobna – roślina szybko rosnąca i łatwa w uprawie. Polecana jest na półcieniste miejsca w ogrodach skalnych, na północne ściany murków, na skarpy i cmentarze. Efektownie prezentuje się w skrzynkach balkonowych, szczelinach skalnych i na różnych ogrodowych elementach, jak np. głazy, rzeźby czy schody. Na 1 m² sadzi się 3–4 rośliny, aby osiągnąć zwarte runo. Roślinom należy zapewnić próchnicze i dość wilgotne podłoże. W bezśnieżne zimy pędy wymarzają, lecz wiosną i latem rośliny się łatwo regenerują. Roślina odnawia się przez samosiew i rozłogi. Nowe nasadzenia wykonuje się przy pomocy odciętych, ukorzenionych rozłogów.
Jej liście są na surowo jadalne, jednak piekące w smaku, ponadto można je spożywać tylko w niewielkich ilościach, gdyż są lekko trujące.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 20:34:21]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=52675384. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Malcolm Storey: Cymbalaria muralis P. Gaertn., B. Mey. & Scherb. (Ivy-leaved Toadflax). W: BioInfo (UK) [on-line]. [dostęp 2018-02-25].
  • Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Przewodnik survivalovy. Chemigrafia, 2004. ISBN 83-904633-5-0.
  • „Mój piękny ogród”. nr 6/2007. 
  • Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 978-83-7073-514-2. OCLC 948856513.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-10].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych. Warszawa. ISBN 83-01-14439-4.
  • The Plant List. [dostęp 2018-02-25].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
ogólne roślina trująca
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina ruderalna
ogólne roślina jednoroczna
ogólne antropofit
ogólne kenofit
ogólne pochodzenie: rejon śródziemnomorski
ogólne Roślina geokarpiczna
system korzeniowy liczne odrośla
system korzeniowy Korzenie cienkie
barwa kwiatów jasnofioletowe
typ kielicha działek 5
typ kielicha działki lancetowate
typ kielicha działki zrośnięte u podstawy
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu grono
obecność miodników tak
pręciki dwusilne
pręciki prątniczki
pręciki 4
pręciki pylniki białawe
symetria kwiatu grzbiecista, dwuwargowa
typ kwiatu obupłciowy
znamiona słupka słupek jeden
kształt blaszki okrągłosercowate
brzeg liścia całobrzegi
kolor liścia jasnozielone
kolor liścia od spodu purpurowo nabiegłe
nasada sercowata
ogonek liściowy dłuższy od blaszki liściowej
typ liści liść prosty
ulistnienie liście skrętoległe
unerwienie dłoniaste
wcięcia blaszki wrębne
kolor nasion czarnobrązowe
rozsiewanie nasion autochoria
wielkość nasion poniżej 4mm
wielkość nasion jajowate
wielkość nasion drobne
wielkość nasion faliste
rodzaj owoców torebki
rodzaj owoców kuliste
rodzaj owoców 2-komorowe
rodzaj owoców Szypułki owoców wykazują fototropizm ujemny
wygląd łodygi łodyga pełzająca
wygląd łodygi naga
wygląd łodygi rozesłana
wygląd łodygi purpurowo nabiegła
szacowana wysokość łodygi długość 10-80 cm
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień
siedlisko Tereny ruderalne. Siedliska antropogeniczne
siedlisko Przy drogach i torach kolejowych
siedlisko skały, mury, skarpy
siedlisko umocnienia koryt rzecznych
siedlisko wapienne ściany skalne
gatunek charakterystyczny dla Potentilletalia caulescentis wapienne ściany skalne ... (8210)