Żarnowiec miotlasty Cytisus scoparius

Żarnowiec miotlasty (Cytisus scoparius) – gatunek krzewu z rodziny bobowatych. Występuje w południowej i środkowej Europie, także w Polsce (pas nadmorski, zachodnia część niżu i pogórze). Uprawiany i dziczejący. Status gatunku we florze Polski: kenofit, efemerofit. Według Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski gatunek ten zaliczany jest do odrębnego rodzaju Sarothamnus. Jednak według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten włączany jest do rodzaju Cytisus do sekcji Spartopsis Dumort. i prawidłowa nazwa tego gatunku to Cytisus scoparius (L.) Link.

Liście drobne, trójlistkowe, najwyższe niepodzielone. Kwiaty żółte, duże, osadzone po jednym lub dwa w kątach liści wzdłuż prawie całych pędów. Pręcików 10 zrośniętych w rurkę, słupek jeden. Pokrój miotlasty krzew osiągający 1,5 do 2 m wysokości, wyjątkowo do 3 m wysokości. Łodyga kanciaste, rózgowate gałązki, przez większą część roku zielone. Na wierzchołkach są bezlistne lub mają tylko drobne, pojedyncze listki. Pędy obficie rozgałęzione. Owoce strąki długości ok. 5 cm, początkowo zielone, jedwabisto owłosione, później brunatnoczarne, pękające.

Biologia i występowanie


Siedlisko: piaszczyste i suche zbocza, ugory, poręby, wrzosowiska, skraje borów sosnowych. Nanofanerofit. W czasie surowych zim pędy nadziemne przemarzają. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Pruno-Rubion fruticosi, Ass. Frangulo-Rubetum plicati, Ass. Calluno-Sarothamnetum (opt.).


Roślina ozdobna. W uprawie także odmiany ozdobne o różnobarwnych kwiatach.
Roślina pastewna, zwłaszcza dawniej był wysiewany jako roślina pokarmowa dla zwierząt leśnych.
Roślina włóknodajna.
Wykorzystywany do umacniania wydm.
Dawniej z jego gałązek sporządzano na wsi miotły.
Roślina lecznicza:
Surowiec zielarski: ziele żarnowca (Herba Sarothamni), pozyskuje się z niego sparteinę.
Skład chemiczny: alkaloidy chinolizydynowe do 1,5% (sparteina, sarotaminina, lupanina), flawonoidy, tyramina, dopamina.
Działanie: zmniejsza wrażliwość i przewodnictwo nerwowe w mięśniu sercowym, a tym samym częstotliwość i amplitudę skurczów. Leki na bazie sparteiny stosuje się przy migotaniu przedsionków, częstoskurczu, przy zaburzeniach krążenia obwodowego. Stosowany także w celu wywoływania i pobudzania skurczów porodowych.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-08-30 22:05:36]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=53795789. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 1051-1052. ISBN 83-214-1305-6.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  • Giovanni Cristofolini, Angelo Troìa. A reassessment of the sections of the genus Cytisus Desf. (Cytiseae, Leguminosae). „Taxon”. 55, 3, s. 733–746, 2006 (ang.). 
Przypisane cechy
ogólne krzew
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki żółte
kolor owoców zielone
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców strąki
powierzchnia owocu owłosiona
wygląd łodygi łodyga gałęzista
szacowana wysokość łodygi wyższa od człowieka (> 200 cm)