Kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis

Kukułka szerokolistna, stoplamek szerokolistny (Dactylorhiza majalis) – gatunek byliny należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Inne nazwy zwyczajowe: stoplamek szerokolistny, storczyk szerokolistny. Występuje w Europie i Azji na obszarach o klimacie suboceanicznym, od niżu po położenia górskie. W Polsce roślina pospolita (ostatnio coraz rzadsza).

Liście jajowo-lancetowate z krótką pochwą, na wierzchu liści często występują nieregularne, ciemne plamki. Zwykle od 4–8 liści na łodydze, najwyższe z nich sięgają do kwiatostanu. Kwiaty fioletowopurpurowe, zebrane w grono na końcu łodygi. Pod kwiatami zielone lub czerwonawe przysadki. Zewnętrzne boczne listki okwiatu wąskie i wzniesione. Warżka wyraźna, o długości 8–10 mm i szerokości do 15 mm, trójłatkowa. Ostroga warżki krótsza od skręconej zalążni. Na warżce występują ciemniejsze plamy. Zalążnia jest wydłużona, skręcona i swoim wyglądem przypomina szypułkę. Pokrój bylina osiągająca 50 cm wysokości. Łodyga prosta, pusta w środku. Część odziomkowa pokryta skórzastymi łuskami Owoc torebka zawierająca bardzo liczne i bardzo drobne nasiona. Nie zawierają one żadnych substancji odżywczych. Ich kiełkowanie i dalszy rozwój jest uzależniony od grzybni, której strzępki znajdują się już w nasionach. Grzybnia rozrastając się wewnątrz tkanek rośliny dostarcza jej substancji odżywczych.

Biologia i występowanie


Roślina kwitnie od maja do czerwca. Powstanie nasion możliwe jest wyłącznie w wyniku zapylenia krzyżowego, samozapylenie jest niemożliwe.
Rośnie na wilgotnych glebach torfowych środkowej Europy, głównie na wilgotnych łąkach. W górach występuje po regiel górny. Na podłożu wapiennym rzadko. Geofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Juncetum subnodulosi.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-23 00:37:46]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=55313568. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • D. Gayówna, Ewa Śliwińska: Rośliny łąk. Warszawa: PZWS, 1960.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-03].
  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
ogólne bylina
ogólne roślina pospolita
ogólne storczyk
barwa kwiatów płatki amarantowe
barwa kwiatów fioletowo-czerwone
barwa kwiatów fioletowopurpurowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu grono
korona kwiatu i typ kwiatostanu Warżka trójłatkowa
korona kwiatu i typ kwiatostanu Na warżce ciemniejsze plamy
kolor pylku zapylenie krzyżowe
symetria kwiatu kwiat grzbiecisty
kształt blaszki jajowato-lancetowate
brzeg liścia całobrzegi
kolor liścia nieregularne, ciemne plamki
liście przykwiatowe przysadki
liście przykwiatowe zielone lub czerwonawe
typ liści liść prosty
ulistnienie krótka pochwa liściowa
rodzaj owoców torebki
wygląd łodygi łodyga prosta
wygląd łodygi pusta w środku
wygląd łodygi Część odziomkowa pokryta skórzastymi łuskami
szacowana wysokość łodygi od kostki do kolana (15< x <60 cm)
pora kwitnienia maj
pora kwitnienia czerwiec
siedlisko żyzne łąki
siedlisko torfowiska na wapieniu
gatunek charakterystyczny dla Juncetum subnodulosi