Widlicz alpejski Diphasiastrum alpinum

Widlicz alpejski, widłak alpejski (Diphasiastrum alpinum (Pursh) Holub) – gatunek byliny należący do rodziny widłakowatych. Występuje w środkowej i północnej Europie, w północnej i zachodniej części Ameryki Północnej, w północno-zachodniej Azji i niektórych innych rejonach Azji. W Polsce widłak alpejski spotykany jest jedynie w górach ponad reglem dolnym na halach, wśród skał oraz na torfowiskach. Jest rośliną rzadką.

Liście liście niebieskozielone, grube, łuskowate, ułożone skrętolegle w czterech podłużnych rzędach, luźno przylegające, zaostrzone, drobne, boczne zrośnięte z gałązkami do połowy swojej długości całobrzegie, jednakowej wielkości. Liście zarodnikonośne grube przylegające do siebie. Liście zarodnikowe (sporofile) większe od liści płonnych. Pokrój roślina wieloletnia, chamefit zielny, niebieskawozielona, zimozielona z naziemnymi czołgającymi się głównymi pędami. Rozmnaża się głównie wegetatywnie przez kłącza pełzające pod ziemią. Przedrośla żyją w symbiozie z odpowiednim gatunkiem grzyba warunkującym jego rozwój. Pęd główny pęd płożący się na ziemi, lub płytko pod ziemią, o długości do 60 cm. Wyrastają z niego gałązki boczne wyprostowane lub wzniesione do góry, wielokrotnie widełkowato rozwidlone, silnie spłaszczone, wysokie od 5 do 15 cm. Gałązki zarodnionośne okrągliste, ulistnione skrętolegle, gałązki płonne czterokanciaste, ulistnione naprzeciwlegle. Pęd z liśćmi przypomina warkocz. Pędy z kłosami zarodnionośnymi przewyższają pędy płonne.

W przeszłości zarodniki widłaków używano do produkcji zasypki dla niemowląt, zasypki na rany, otaczania pigułek z lekarstwem.
Dawniej zarodniki widłaków ze względu na ich łatwopalność używano do wywoływania efektów specjalnych w teatrach, a także do usuwania sadzy z kominów.
W lecznictwie ludowym był wykorzystywany do zwalczania wszy i innych pasożytów.
Zarodników widłaków używano w odlewnictwie do wysypywania form odlewniczych dzwonów.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 20:25:46]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=49281032. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Hanna Wójcik: Porosty, mszaki, paprotniki. Inowrocław: Wyd. Oficyna Wydawnicza MULTICO, 2007. ISBN 9788370735524.