Bażyna czarna Empetrum nigrum

Bażyna czarna (Empetrum nigrum L.) – gatunek rośliny z rodziny bażynowatych. Występuje w Azji, Europie i Ameryce Północnej na obszarach o klimacie arktycznym i umiarkowanym. W Polsce występuje na torfowiskach, głównie w północnej części kraju oraz na halach w Sudetach i Karpatach. Występuje również nad morzem, w zbiorowisku roślinnym zwanym borem bażynowym.

Liście ciemnozielone, igiełkowe, równowąskie spodem prawie zrośnięte, z białym kantem. Wyrastają w gęstych okółkach po 3-4. Kwiaty jasnoróżowe kwiaty zebrane są w kilkukwiatowe baldachogrona na szczytach pędów. Działki kielicha orzęsione, korona dzbaneczkowatego kształtu. Jeden górny słupek z kilkukomorową, pękatą zalążnią i szerokim, podzielonym na kilka płatów znamieniem, które utrzymuje się jeszcze długo po przekwitnięciu kwiatów. Pręciki na długich nitkach z czerwonawymi pylnikami. Pokrój płożąca krzewinka, pokrojem przypominająca wrzos. Jej gałązki, a także liście są gruczołowato owłosione. Osiąga wysokość 15-50 cm. Owoce kulista, czarna, jagoda o średnicy do 5 mm.

Biologia i występowanie


Bażyna czarna jest wieloletnim, zimozielonym chamefitem. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Roślina obupłciowa lub dwupienna (u różnych podgatunków). Owadopylna lub wiatropylna. Jest reliktem polodowcowym, całkowicie mrozoodporna. Rośnie na borówczyskach i torfowiskach nizinnych. W górach w wilgotnych zaroślach kosodrzewiny oraz na torfowiskach i halach górskich. Lubi gleby torfowe, kwaśne i wilgotne. Na nizinach jest średnio pospolita, w górach jest rośliną rzadką. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Empetrion nigri. Liczba chromosomów 2n = 26, 39, 52.


W dawnych czasach sok z jagód używano do farbowania płótna i wełny na kolor brunatny i czerwony (po zmieszaniu z ałunem).
Jagody są niesłodkie i jadalne (niektóre źródła podają, że owoce bażyny czarnej są niejadalne). Są bogate w witaminy: C i B3 oraz w mikroelementy takie jak jod i lit.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-12-03 03:57:57]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51130809. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Empetrum nigrum. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2014-10-30].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1988.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-13].
  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Przypisane cechy
ogólne roślina jadalna
ogólne krzewinka
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki różowe
barwa kwiatów płatki czerwone
kształt korony baldachogrono
kształt blaszki liście wąskie i wydłużone
kształt blaszki igły
kształt blaszki liście równowąske
kolor owoców czarne
rodzaj owoców jagoda
rodzaj owoców kuliste
wygląd łodygi łodyga pełzająca
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia kwiecień
pora kwitnienia maj
pora kwitnienia czerwiec