Kruszczyk Muellera Epipactis muelleri

Kruszczyk Muellera (Epipactis muelleri Godfery) – gatunek byliny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w środkowej i zachodniej Europie. W Polsce jest to gatunek nowy, ze względu na stosunkowo niedawne wydzielenie z gatunku kruszczyka szerokolistnego.

Liście żółtozielone, wyrastające w dwóch prostnicach, rynienkowate, lancetowate, o zaostrzonych szczytach i falistych brzegach. Największe są liście środkowe – mają długość 3-9 cm i szerokość 1,5-4 cm. Najwyższy z liści nieco przerasta kwiatostan. Kwiaty 18-45 kwiatów zebranych w kwiatostan długości 6-23 cm. Przysadki równowąskolancetowate. Kwiaty o barwie od białawo jasnozielonej do żółtawozielonej, dzwonkowatym kształcie, małe, lub średniej wielkości, zwieszone lub pochylone w dół. Listki w zewnętrznym okółku okwiatu mają długość 9-12 mm, szerokość 4-5 mm, w wewnętrnym długość 8-10 mm, szerokość 3,5-4,5 mm. Warżka dwuczłonowa o czarkowato wklęsłej części nasadowej. Jej podstawa ma barwę czerwonawobrązową, boki części szczytowej są białawe lub zielonkawe. Szczytowa część warżki ma szerokosercowaty kształt, odgięty w dół szczyt, jest nieco pofalowana i zielonkawożółta. W prętosłypie brak klinandrium, głowka pręcika wyrastająca na krótkiej nitce lub siedząca. Znamię wyrasta ukośnie do tyłu, poza nasadę główki pręcika, wskutek czego pyłkowiny znajdują się zaraz nad znamieniem i samoistnie na niego opadają. Łodyga żółtozielona, wiotka, do 60 cm wysokości, w górnej części filcowato owłosiona. Wyrasta z kłącza o krótkich międzywęźlach.

Biologia i występowanie


Takson skrajnie rzadki, znany tylko z kilku stanowisk w Sudetach i Karpatach. Pierwsze stanowisko na obszarze Polski, zostało odkryte w 2008 r. na terenie Pienin przy szlaku z polany Wyrobek na Górę Zamkową. W Sudetach stwierdzony w dwóch pasmach górskich, są to Góry Kaczawskie (m.in. góra Góra Połom, wzgórza Wapniki, okolice miejscowości Nowe Rochowice) oraz Góry Orlickie (obszar Koziej Hali koło Zieleńca).

Bylina, geofit. gatunek wapieniolubny. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rośnie na brzegach lasów, na łąkach i wrzosowiskach. Liczba chromosomów 2n = 40.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-11-04 04:27:53]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54931093. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  • Helmut Baumann: Storczyki Europy i obszarów sąsiednich. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-698-9.
  • Epipactis muelleri. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-03-25].
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-03-25].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
Przypisane cechy
ogólne bylina
ogólne roślina pyłkodajna
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki czerwone
barwa kwiatów płatki żółte
barwa kwiatów płatki zielone
barwa kwiatów płatki zielonkawe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu główka
symetria kwiatu symetria dzwonkowata
kształt blaszki liście lancetowate
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień