Pszonak drobnokwiatowy Erysimum cheiranthoides

Pszonak drobnokwiatowy (Erysimum cheiranthoides L.) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych.

Liście lancetowate, całobrzegie lub nieregularnie ząbkowane. Górne bezogonkowe i węższe od dolnych, dolne ogonkowe. Wszystkie szorstkie, porośnięte dwoma rodzajami włosków (podobnie jak łodyga). Liście mają wyraźny nerw środkowy, pozostałe są praktyznie niewidoczne. Kwiaty żółte, zebrane w baldachogrono. Kwiaty drobne, wyrastające na szypułkach o długości około dwukrotnie większej od kielicha. Kielich 4-działkowy. Korona z 4 długimi, klinowatymi płatkami o długości do 3 mm. Łodyga wzniesiona, nie rozgałęziająca się, o wysokości do 60 cm. Posiada podłużne listewki, jest fioletowo nabiegła u podstawy i szorstka, owłosiona dwoma rodzajami włosków :dwuramiennymi i gwiazdkowatymi Owoce wyrastające na krótkich i grubych szypułkach długie, równowąskie i nieco spłaszczone łuszczyny o długości do 2,5 cm z dzióbkiem o długości do 1 mm. Łuszczyna jest naga, lub bardzo delikatnie owłosiona. Nasiona rdzawobrunatne o zróżnicowanym kształcie, czasami z błoniastym skrzydełkiem. Zawierają około 40% tłuszczów.

Biologia i występowanie


Rodzimy obszar jego występowania obejmował Europę prócz basenu Morza Śródziemnego oraz na dużą część Azji. Jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się w niektórych rejonach Ameryki Północnej i nadal się rozprzestrzenia. Obecnie jest już pospolity w całej Ameryce Północnej, Europie i Azji, występuje także w Ameryce Środkowej, na Ziemi Ognistej w Ameryce Południowej, Nowej Zelandii i Sudanie w Afryce. W Polsce jest pospolity na niżu i pogórzu, w górach dochodzi do wysokości upraw.
We florze Polski był uważany za gatunek rodzimy, apofit. Obecnie jednak nie wyklucza się, że może być archeofitem.

Rozwój
Roślina jednoroczna lub dwuletnia. Kwitnie od maja do września. Jest samopylna, lub zapylana przez błonkówki. Słupek i pręcik dorzewają równocześnie.
Siedlisko
Siedliska ruderalne i segetalne: pola, wysypiska, nieużytki, drogi, nasypy kolejowe, rumowiska, przydroża. Gleby nieco wilgotne, luźne, ubogie w wapń. Na polach uprawnych jest chwastem, głównie roślin okopowych i zbóż. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Erysimo-Melilotetum.
Roślina trująca
Zjedzona w większych ilościach może u domowych zwierząt (głównie koni i krów) wywołać zaburzenia w pracy układu pokarmowego.
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 16.
Korelacje międzygatunkowe
Pasożytuje na nim grzyb Erysiphe cruciferarum wywołujący mączniaka prawdziwego.


Roślina lecznicza: ziele Herba Erysimi i nasiona Semen Erysimi zawierają nasercowe glikozydy: eryzyminę i eryzymozyd, witaminę C oraz sole mineralne. Stosowane były jako środek nasercowy i moczopędny. Obecnie w Polsce wyszły z użycia, w tym celu w farmakologii zazwyczaj wykorzystywany jest pszonak Perowskiego.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-03-04 12:18:27]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=52604415. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  • Malcolm Storey: Erysimum cheiranthoides L. (Treacle Mustard, Treacle-mustard). W: BioInfo (UK) [on-line]. [dostęp 2018-02-28].
  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 978-83-7073-514-2. OCLC 948856513.
  • Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
  • Notatnik rolnika. Pszonak drobnokwiatowy. [dostęp 2018-01-19].
  • Pszonak drobnokwiatowy – niezbyt urodziwy chwast preferujący ugory i zaniedbane pola. [dostęp 2018-01-19].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001- .... [dostęp 2010-05-13].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-19].
Przypisane cechy
ogólne roślina trująca
ogólne roślina lecznicza
ogólne chwast
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki żółte
korona kwiatu i typ kwiatostanu baldachogrono
kształt blaszki liście lancetowate
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie bezogonkowe
ulistnienie ząbkowany
ulistnienie całobrzegie
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców łuszczyna
rodzaj owoców skrzydełka
powierzchnia owocu owłosiona
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga szorstka
wygląd łodygi łodyga owłosiona
wygląd łodygi łodyga wzniesiona
pora kwitnienia maj
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień