Ziarnopłon wiosenny Ficaria verna

Ziarnopłon wiosenny, jaskier wiosenny, dawniej pszonka (Ficaria verna Huds.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jaskrowatych. Geofit wiosenny głównie żyznych siedlisk leśnych Europy i zachodniej Azji, pospolity w Polsce. Roślina trująca w czasie kwitnienia, ale wcześniej liście są jadalne i dawniej były ważnym źródłem witaminy C na przednówku. Roślina uprawiana jest jako ozdobna, była także wykorzystywana jako lecznicza. Zawleczona na inne kontynenty stała się tam uciążliwym gatunkiem inwazyjnym. W obrębie gatunku wyróżnia się w zależności od ujęcia systematycznego 5 lub 7 podgatunków, spośród których dwa występują w Polsce.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-09-10 10:37:20]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54385322. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Aleksander Łukasiewicz: Krajowe byliny ozdobne. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1956, s. 39-40.
  • Ficaria verna. W: Gardening Help [on-line]. Missouri Botanical Garden. [dostęp 2018-04-05].
  • Hermann Hager: Hager's Handbuch der pharmaceutischen Praxis für Apotheker, Ärzte, Drogisten und Medicinalbeamte. J. Springer, 1900.
  • National Red Lists. IUCN, Zoological Society of London. [dostęp 2018-04-06].
  • Ranunculus ficaria (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-03-02].
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Byliny w twoim ogrodzie. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2010, s. 184. ISBN 978-83-7506-381-3.
  • D. H. Lawrence: Sons and Lovers. B.W. Huebsch Publishers, 1913, s. Rozdział 6: Death in the family.
  • Emadzade, Khatere, Lehnebach, Carlos, Lockhart, Peter, Hörandl, Elvira. A molecular phylogeny, morphology and classification of genera of Ranunculeae (Ranunculaceae). „Taxon”. 59, 3. s. 809-828 (ang.). 
  • Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3.
  • Ranunculus ficaria. W: Global Invasive Species Database [on-line]. Invasive Species Specialis Group. [dostęp 2018-04-04].
  • F.M. Muller: Seedlings of the North-Western European Lowland: A flora of seedlings. Wageningen: Centre for Agricultural Publishing and Documentation, 1978, s. 111.
  • Angela R. Post, Alexander Krings, Wade A. Wall, Joseph C. Neal. Introduced lesser celandine (Ranunculus ficaria, Ranunculaceae) and its putative subspecies in the United States: a morphometric analysis. „Journal of the Botanical Research Institute of Texas”. 3, 1, s. 193-209, 2009. 
  • Jan Volak, Jiri Stodola: Rośliny lecznicze. Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza BGW, 1992, s. 248. ISBN 83-7066-389-3.
  • Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich. T. II. Warszawa: Nakładem autora, 1894, s. 333-334.
  • The IUCN Red List of Threatened Species. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources. [dostęp 2018-04-06].
  • Władysław Szafer (red.): Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. T. III. Kraków: Polska Akedemia Umiejętności, 1927, s. 59-60.
  • Jan-Frits Veldkamp. De nomenclatuur van Speenkruiden (Ficaria verna Huds. s.l.,Ranunculaceae). „Gorteria”. 37, 3, s. 84-116, 2015. 
  • Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Krosno: Chemigrafia, 2004, s. 251. ISBN 83-904633-6-9.
  • Culpeper's Complete Herbal. Hertfordshire: Wordsworth Reference, 1995, s. 61-62. ISBN 1-85326-345-1.
  • North, P.: Poisonous Plants and Fungi in Colour. London Blandford, 1967, s. 131.
  • Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin w Polsce dziko rosnących. Lwów, Warszawa, Kraków: Wydawnictwo Zakładu Nar. Im. Ossolińskich, 1923, s. 73.
  • Leokadia Witkowska-Żuk: Atlas roślinności lasów. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2008, s. 102. ISBN 978-83-7073-649-1.
  • Ranunculus ficaria. W: Pollen-Wiki [on-line]. [dostęp 2018-04-01].
  • Robin Harford: Traditional and Modern Use of Lesser Celandine. W: eatweeds.co.uk [on-line]. 24 lutego 2018. [dostęp 2018-04-06].
  • Kalman Vanky, Matthias Lutz. Entyloma majewskii sp. nov. (Entylomataceae) on Ranunculus ficaria from Iran. „Polish Botanical Journal”. 55, 2, s. 271-279, 2010. 
  • Berger Artur; Wachter Helmut (red.): Hunnius Pharmazeutisches Wörterbuch. Walter de Gruyter Verlag, 1998.
  • František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.
  • Marian Rejewski: Pochodzenie łacińskich nazw roślin polskich. Warszawa: Marian Rejewski, 1996, s. 72, 163. ISBN 83-05-12868-7.
  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  • Hatem Taifour, Ahmad El-Oqlah: Jordan Plant Red List. Royal Botanic Garden, Jordan. [dostęp 2018-04-06].
  • Pavol Prokop, Peter Fedor. Why do flowers close at night? Experiments with the Lesser celandine Ficaria verna Huds (Ranunculaceae). „Biological Journal of the Linnean Society”. 118, 3, s. 698–702, 2016. DOI: 10.1111/bij.12752. 
  • The Atlantic Companion to Literature in English. Mohit K. Ray (red.). Atlantic Publishers & Dist, 2007, s. 530. ISBN 81-269-0832-7.
  • P.A.Stroh i in.: A Vascular Plant Red List for England. Botanical Society of Britain and Ireland. [dostęp 2018-04-06].
  • Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 240. ISBN 83-915161-1-3.
  • Weed Risk Assessment for Ficaria verna Huds. (Ranunculaceae) – Fig buttercup. Maryland Department of Agriculture, 2015. [dostęp 2018-04-02].
  • Krzysztof Kluk: Dykcyonarz roślinny. Tom III. Warszawa: 1811, s. 6–7.
  • Jarolav Kresanek: Atlas liecivych rastlin a lesnych plodov. Vydavatelstvo Osveta, 1977.
  • Bulent Yilmaz, Barış Yilmaz, Bora Aktaş, Ozan Unlu, Emir Charles Roach. Lesser celandine (pilewort) induced acute toxic liver injury: The first case report worldwide. „World J Hepatol.”. 7, 2, s. 285–288, 2015. 
  • Slavomil Hejny, Bohumil Slavik: Kvetena Ceske Socialisticke Republiky 1. Praha: Academia, 1988, s. 456-458.
  • A.Bonora, B.Botta, E.Menziani-Andreoli, A.Bruni. Organ-specific Distribution and Accumulation of Protoanemonin in Ranunculus ficaria L.. „Biochemie und Physiologie der Pflanzen”. 183, 5, s. 443-447, 1988. DOI: 10.1016/S0015-3796(88)80059-3. 
  • Ranunculus ficaria. W: Den Virtuella Floran [on-line]. Naturhistoriska riksmuseet. (Za: Hultén, E. & Fries, M. 1986. Atlas of North European vascular plants: north of the Tropic of Cancer I-III. – Koeltz Scientific Books, Königstein). [dostęp 2018-04-01].
  • W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny polskie. Lwów, Warszawa: Książnica-Atlas, 1924, s. 257.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  • Ranunculus ficaria L.. W: Plants Database [on-line]. USDA. [dostęp 2018-04-05].
  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Eugeniusz Radziul: Wśród kwiatów. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2012, s. 145-149. ISBN 978-83-7506-885-6.
  • A. Chevallier: The Encyclopedia of Medicinal Plants. New York: DK, 1996, s. 258.
  • Brian Pitkin, Willem Ellis, Colin Plant, Rob Edmunds: FICARIA. Lesser Celandine. [Ranunculaceae]. W: The leaf and stem mines of British flies and other insects [on-line]. [dostęp 2018-04-05].
  • Jakub Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania krajowych roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982, s. 122-123. ISBN 83-09-00660-8.
  • Ficaria verna Huds. (ang.). The Plant List. [dostęp 12 czerwca 2015].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Miranda Seymour: A Brief History of Thyme and Other Herbs. Grove Press, 2002, s. 18. ISBN 0-8021-4008-4.
  • C.S. Lewis: Lew, czarownica i stara szafa. Poznań: Media Rodzina of Poznań, 1996, s. Rozdział 11. ISBN 83-85594-32-9.
  • K. Cipollini, K. Titus, C. Wagner. Allelopathic effects of invasive species (Alliaria petiolata, Lonicera maackii, Ranunculus ficaria) in the Midwestern United States. „Allelopathy Journal”. 29, 1, s. 63-76, 2012. 
  • Detlev Drenckhahn, Werner Baumgartner, Ben Zonneveld. Different genome sizes of Western and Eastern Ficaria verna lineages shed light on steps of Ficaria evolution. „Forum Geobotanicum”. 7, s. 27-33, 2017. DOI: 10.3264/FG.2017.1122. 
  • Teresa Lewkowicz-Mosiej: Rośliny lecznicze. Warszawa: Świat Książki, 2012, s. 348-349. ISBN 978-83-7799-557-0.
  • zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005, s. 735. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  • Stefanie Klooss, Elske Fischer, Welmoed Out, Wiebke Kirleis. Charred root tubers of lesser celandine (Ficaria verna HUDS.) in plant macro remain assemblages from Northern, Central and Western Europe. „Quaternary International”. 404 A, s. 25-42, 2016. DOI: 10.1016/j.quaint.2015.10.014. 
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland - a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002, s. 79. ISBN 83-85444-83-1.
  • Annie E. Axtell, Antonio DiTommaso, Angela R. Post. Lesser Celandine (Ranunculus ficaria): A Threat to Woodland Habitats in the Northern United States and Southern Canada. „Invasive Plant Science and Management”. 3, 2, s. 190-196, 2010. DOI: 10.1614/IPSM-D-09-00044.1. 
  • Zbigniew Podbielkowski, Maria Podbielkowska: Przystosowania roślin do środowiska. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1992, s. 50, 275. ISBN 83-02-04299-4.
  • Piotr R. Burda: Zatrucia ostre grzybami i roślinami wyższymi. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 212-213. ISBN 83-01-12403-2.
  • Ranunculus ficaria. W: Database of Insects and their Food Plants [on-line]. Biological Records Centre. [dostęp 2018-04-03].
  • W.N. Ellis: Ficaria verna (ang.). Plant parasites of Europe. [dostęp 2018-04-05].
  • Mieczysław Lipiński: Pożytki pszczele. Zapylanie i miododajność roślin. Warszawa: Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2010, s. 68. ISBN 978-83-09-99024-6.
  • Ficaria verna Huds. s. l., Knöllchen-Scharbockskraut. W: FloraWeb [on-line]. Bundesamt fur Naturschutz. [dostęp 2018-04-06].
  • C. S. Lewis: The Lion, the Witch and the Wardrobe. 1950, s. Rozdział 11.
  • K. Taylor, Beryl Markham. Ranunculus Ficaria L. (Ficaria verna Huds.; F. Ranunculoides Moench). „Journal of Ecology”. 66, 3, s. 1011-1031, 1978. 
  • Kendra Cipollini, Megan Greenawalt Bohrer. Comparison of allelopathic effects of five invasive species on two native species. „The Journal of the Torrey Botanical Society”. 143, 4, s. 427-436, 2016. 
  • Bruno P. Kremer: Dzikie rośliny jadalne i trujące. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2011, s. 156. ISBN 978-83-11-12086-0.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  • Eugeniusz Radziul: Poradnik kolekcjonera. Skalniaki. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2015, s. 247-250. ISBN 978-83-7785-492-1.
  • Tadeusz Henryk Puchalski: Rośliny siedlisk leśnych w Polsce. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2004, s. 190. ISBN 83-09-01822-3.