Janowiec ciernisty Genista germanica

Janowiec ciernisty (Genista germanica L.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych (Fabaceae). Występuje w Europie Środkowej do wysokości 800 m n.p.m. W Polsce rozpowszechniony na Ziemi lubuskiej, Dolnym i Górnym Śląsku, w Małopolsce, Lubelszczyźnie i Mazowszu. Brak go lub jest bardzo rzadki w Polsce północnej, w Wielkopolsce, w niższych położeniach Sudetów i Karpat. Przez Polskę przechodzi północna granica zasięgu.

Liście ulistnienie skrętoległe, liście całobrzegie, siedzące, eliptyczne długości 1-2 cm i szerokości do 0,8 cm, jasnozielone, na brzegu i od spodu owłosione. Słabo zaznaczone nerwy boczne. Bez przylistków. Kwiaty zebrane w grona do 5 cm długości. Szypułki kwiatowe 2 razy dłuższe od przysadek, żółte i złocistożółte. Kielich 2-wargowy, warga górna podzielona od nasady; pręciki wszystkie (10) zrośnięte ze sobą; łódeczka tępa, owłosiona, półtora razy dłuższa od żagielka. Pokrój krzew dorastający do 60 cm wysokości. Łodyga gałęzista, za młodu zielona i gęsto owłosiona, później brązowa z cierniami, w dole bez liści i gron kwiatowych. Owoce czarnobrązowe, owłosione strąki do 1 cm długości. Nasiona ciemnobrunatne, spłaszczone, błyszczące po 2-5 w strąku.

Biologia i występowanie


Niewielki krzew, chamefit, nanofanerofit. Kwitnienie przypada na okres od maja do czerwca. Kwiaty zapylane są przez pszczoły i motyle. Owocuje od maja do lipca.
Siedlisko: występuje w świetlistych lasach zwłaszcza sosnowych i dębowych, słonecznych wzgórzach, wrzosowiskach skałach i przy drogach. Wymaga gleb nasłonecznionych, ubogich w wapń i składniki pokarmowe.
Gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Calluno-Ulicetalia.
Właściwości toksyczne: zatrucie alkaloidami zawartymi w zielu i nasionach może powodować obniżenie napięcia mięśnia sercowego i ciśnienia krwi.
Liczba chromosomów 2n= 42


Roślina leczniczaSurowiec zielarski: ziele i nasiona janowca ciernistego Herba Gentistae germanicae, Semen Gentistae germanicae zawierają m.in. trujące alkaloidy: cytyzynę i sparteinę.
Działanie: cytyzyna dawkowana leczniczo zmniejsza wrażliwość zwojów autonomicznych w sercu oraz pobudza ośrodek nerwu błędnego.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-11-04 03:54:02]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54930293. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  • Jakub Mowszowicz, Hanna Rembertowicz-Szymborska: Rośliny trujące. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s. 90-91. ISBN 83-02-04161-0.
  • Reinhard Witt: Krzewy : przewodnik. Warszawa: "Multico", 1997, s. 136-137. ISBN 83-7073-133-3.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Jakub Tomanek: Botanika leśna : podręcznik dla studentów wydziałów leśnych. Warszawa: Państ. Wydaw. Rolnicze i Leśne, 1994, s. 304-305. ISBN 83-09-01819-3.
  • Jakub Tomanek: Nasze Krzewy leśne. Warszawa: Państ. Wydaw. Rolnicze i Leśne, 1952, s. 36-37.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński, Bogumił Pawłowski: Rośliny polskie : opisy i klucze do oznaczania wszystkich gatunków roślin naczyniowych rosnących w Polsce bądź dziko, bądź też zdziczałych lub częściej hodowanych. Cz. 1. Warszawa: Państ. Wydaw. Naukowe, 1988, s. 346-347. ISBN 83-01-05287-2.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Przypisane cechy
ogólne krzew
ogólne roślina trująca
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki żółte
korona kwiatu i typ kwiatostanu grono
symetria kwiatu kwiat grzbiecisty
symetria kwiatu kwiat motylkowy
symetria kwiatu grzbiecista, wargowa
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście eliptyczne
ulistnienie liście skrętoległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie bezogonkowe
ulistnienie całobrzegie
kolor owoców czarne
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców strąki
powierzchnia owocu owłosiona
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga owłosiona