Goryczuszka wczesna Gentianella lutescens

Goryczuszka wczesna (Gentianella lutescens (Velen.) Holub) – gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych. Występuje w Karpatach, Sudetach, Górach Kruszcowych oraz w Bośni i Czarnogórze. W Polsce występuje w Sudetach i Karpatach, czasami (rzadko) na niżu (Puszcza Białowieska). Roślina dość rzadka, objęta ochroną.

Liście jajowato-lancetowate, skórzaste. Liście różyczkowe znacznie większe od liści łodygowych, które zrośnięte są nasadami. Ulistnienie nakrzyżległe. Kwiaty na szypułkach, zebrane w luźny kwiatostan, rzadko tylko zdarza się roślina z pojedynczym kwiatem. Kwiaty od białoróżowawych do intensywnie liliowych, korona o długości 2-4 cm złożona jest z 5 zrośniętych płatków. W gardzieli korony długie włosowate wyrostki. Łodyga dochodzi do 40 cm wysokości, ale w mniej sprzyjającym siedlisku osiąga czasem zaledwie kilka centymetrów. Jest rozgałęziona, a jej odgałęzienia prawie dorównują wysokością głównemu pędowi. zwykle jest czerwonawo nabiegła Owoc torebka na krótkim trzonku. Nasiona są liczne i drobne, żółtawe.

Biologia i występowanie


Rozwój
Roślina dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do października.
Siedlisko
Murawy naskalne, suche łąki. W Tatrach dochodzi do 2000 m n.p.m., głównie jednak rośnie w piętrach reglowych. Najwyższe opisane stanowisko (subsp. tatricola) znajduje się na Małołączniaku. Preferuje podłoże wapienne, ale rośnie też na granicie.
Genetyka
Liczba chromosomów 2n= 36.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-01-21 09:14:54]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51552693. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-11-30].
  • Zbigniew Mirek: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Halina Piękoś-Mirkowa. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Przypisane cechy
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki różowe
barwa kwiatów płatki liliowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście lancetowate
kształt blaszki liście najszersze w połowie długości
ulistnienie naprzeciwległe
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
ulistnienie liście różyczkowe
kolor owoców żółte
rodzaj owoców torebki
wygląd łodygi łodyga gałęzista
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień
pora kwitnienia październik