Tajęża jednostronna Goodyera repens

Tajęża jednostronna (Goodyera repens (L.) R. Br.) – gatunek byliny kłączowej z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w Europie, Ameryce Północnej i w Azji. W Polsce bardzo rzadko na niżu i w górach po regiel górny.

Liście owalne do sercowatych, ciemnozielone z jasnymi plamami, mięsiste. Siatkowato unerwione, zebrane u dołu w rozetkę. Posiadają oskrzydlony ogonek liściowy. Listki łodygowe mniejsze, przylegające do łodygi. Kwiaty wąski, kłosokształtny i wydłużony kwiatostan składający się z wielu gęsto osadzonych, owłosionych, drobnych, białych i pachnących kwiatów, osadzonych na skręconych szypułkach w kątach przysadek. Poza dwoma, lekko rozchylonymi bocznymi działkami, płatki są stulone. Wewnątrz gardzieli pomarańczowa plamka. Warżka bez ostrogi, u nasady workowato rozdęta. Zalążnia nie ulega skręceniu, jest walcowata i omszona. Pokrój wysmukła, mała roślina osiągająca od 8-25 (30) cm wysokości, o gałęzistym, czołgającym się podziemnym kłączu. Łodyga zielona w górnej części gęsto, gruczołowato owłosiona. W dolnej partii ulistniona. Owoce rozdęta, brązowa torebka.

Biologia i występowanie


Rozwój
Kwitnie od czerwca do sierpnia. Produkuje nasiona o masie 0,00002 g, które są łatwo rozprzestrzeniane przez wiatr (anemochoria). Rozetki liści wyrastają latem, zimują i obumierają po kwitnieniu w następnym roku. Liczba chromosomów 2n = 30.
Siedlisko
Rośnie w cienistych borach sosnowych oraz w borach świerkowych. W Polsce występuje zwłaszcza na północy kraju (zwłaszcza w nadmorskich borach bażynowych). Na południu w Sudetach i w Karpatach, zwykle w jedlinach i rzadko w borach świerkowych. Preferuje gleby kwaśne; świeże, ubogie i umiarkowanie żyzne. Wszystkie części rośliny są trujące. Gatunek charakterystyczny dla acydofilnych borów z klasy Vaccinio-Piceetea.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-04-03 18:13:25]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51691041. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Grzegorz Vončina: Pieniny – Przyroda i Człowiek (pol.). W: Tajęża jednostronna Goodyera repens (L.) R.Br. – nowy przedstawiciel storczykowatych Orchidaceae w Pienińskim Parku Narodowym [on-line]. 2010. [dostęp 2013-07-19].
  • Marian Rejewski: Pochodzenie łacińskich nazw roślin polskich. Warszawa: KiW, 1996. ISBN 83-05-12868-7.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2013-07-19].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-03].
  • The Plant List. [dostęp 2013-07-19].
  • Peter H. Barthel: Storczyki - gatunki dziko rosnące. Warszawa: Multico, 1997, s. 58. ISBN 83-7073-145-7.
  • Martin Červenka, Viera Feráková, Milan Háber, Jaroslav Kresánek, Libuše Paclová, Vojtech Peciar, Ladislav Šomšák: Świat roślin skał i minerałów. Warszawa: PWRiL, 1982, s. 94, 250. ISBN 83-09-00462-1.
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Przypisane cechy
ogólne roślina trująca
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki pomarańczowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu kłos
symetria kwiatu grzbiecista, z ostrogą
kształt blaszki liście sercowate
kształt blaszki liście okrągłe
ulistnienie ogonek liściowy obecny
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców torebki
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień