Turówka wonna Hierochloë odorata

Turówka wonna, żubrówka (Hierochloë odorata) – gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych. Występuje w północnej, środkowej i wschodniej Europie, w umiarkowanej strefie Azji i Ameryki Północnej. W Polsce spotykana na całym niżu, ale bardzo rzadko, w znacznym rozproszeniu. Wyróżnia się charakterystycznym słodkawym aromatem z nutą anyżu dzięki zawartości kumaryny (silnym zwłaszcza po zasuszeniu rośliny).

Liście równowąskie, pochwiaste, na pędach generatywnych skupione u podstawy źdźbła, z wyjątkiem bardzo krótkiego listka w górnej części pędu (zwanego flagowym). Pochwy liściowe długie i nagie. Języczek do 4 mm długości, spiczasty. Blaszka liściowa do 4 cm długości, szorstka na brzegu. Pędy wegetatywne ulistnione liśćmi osiągającymi 30 cm długości i 20 mm szerokości. Liście są słabo bruzdkowane, rzadko, krótko owłosione. Kwiaty zebrane w owalne i połyskujące kłoski, tworzące luźną wiechę o długości 4–9 cm. Gałązki wiechy często rozpostarte, charakterystycznie są falisto pogięte. Kłoski osiągają do 5 mm długości. Pokrój za sprawą podziemnych rozłogów rośnie łanowo. Osiąga wysokość 10–60 cm. Łodyga źdźbło gładkie lub słabo szorstkie do 2 mm grubości, podzielone na 2 lub 3 międzywęźla. Owoce drobne ziarniaki do 2 mm długości, jajowate.

Biologia i występowanie


Bylina. Pędy nadziemne rozwijają się wczesną wiosną, po kwitnieniu przypadającym na miesiące od kwietnia do czerwca, szybko zasychają. Rozmnaża się wegetatywnie przez podziemne rozłogi. Jest gatunkiem światłolubnym, ale znosi także częściowe ocienienie. Występuje w bardzo zróżnicowanych siedliskach: szuwarach, na wilgotnych łąkach, w zaroślach i na słonecznych zboczach oraz w murawach kserotermicznych, grądach i borach mieszanych.
Liczba chromosomów: 2n = 28, w populacjach poliploidalnych 2n = 42, 56, 70.


Roślina lecznicza
Rzadko stosowana w medycynie jako roślina lecznicza. W medycynie ludowej stosowana zewnętrznie w postaci naparów z ziela i wewnętrznie na dolegliwości układu pokarmowego.
Surowiec zielarski: ziele turówki (Herba Hierochloë). Zawiera kumarynę (ok. 0,6%), kwas kumarynowy, ferulowy i melilotowy.
Zbiór i suszenie: po wykształceniu w pełni 2-3 liści[potrzebny przypis].
Roślina użytkowa
Wykorzystywana w przemyśle perfumeryjnym oraz do aromatyzowania napojów (najbardziej znanym przykładem jest wódka zwana Żubrówką).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 21:17:46]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=50194626. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-444-8.
  • Aleksander Ożarowski, Antonina Rumińska, Krystyna Suchorska, Zenon Węglarz: Leksykon roślin leczniczych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. 83-09-01261-6.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-01-03].
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2006, s. 361. ISBN 83-7073-444-8.
  • Marian Falkowski (red.): Trawy polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982. ISBN 83-09-00593-8.
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Przypisane cechy
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
korona kwiatu i typ kwiatostanu kłos
kształt blaszki liście wąskie i wydłużone
kształt blaszki liście równowąske
ulistnienie liście owłosione
rodzaj owoców kuliste
rodzaj owoców ziarniak
wygląd łodygi łodyga szorstka
wygląd łodygi łodyga gładka