Nostrzyk żółty Melilotus officinalis

Nostrzyk żółty, nostrzyk lekarski (Melilotus officinalis) – gatunek rośliny należący do rodziny bobowatych (Fabaceae Lindl., dawna nazwa: motylkowate). Rodzimy obszar jego występowania to Azja i Europa, ale rozprzestrzenił się także w Nowej Zelandii i Ameryce Północnej. We florze Polski jest pospolitym na obszarze całego kraju archeofitem.

Liście naprzemianległe, ogonkowe, trójlistkowe, z dwoma lancetowatymi przylistkami. Listki o długości do ok. 3 cm i 2 cm szerokości są wydłużone lub jajowate z drobno ząbkowanym brzegiem. Są zaostrzone na szczycie i u podstawy. Górna powierzchnia jest ciemnozielona i naga, natomiast dolna jest bladozielona z krótkimi, drobnymi włoskami szczególnie u podstawy. Kwiaty kwiatostan jest groniasty z licznymi jasnożółtymi kwiatami o długości ok. 7 mm, z których każdy ma owłosiony kielich z 5 głęboko wciętymi, nierównymi ząbkami i koroną charakterystyczną dla roślin motylkowych. Łodyga barwy zielonej, cylindryczna, naga, drobno prążkowana. Owoc niepękający strąk, często zrośnięty z kielichem, żółtawobrunatny, krótki i zwężający się na szczycie. Powierzchnia jest nieowłosiona i poprzecznie pomarszczona.

Biologia i występowanie


Roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit. Roślina ruderalna rosnąca na suchych glebach. Często na wyższych miejscach w dolinach rzek, na usypiskach żwiru, na przydrożach, suchych zboczach, pastwiskach, czasami w uprawach rolnych jako chwast. Roślina wapieniolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Onopordetalia, Ass. Echio-Meliloteum. Kwitnie od lipca do października. Roślina miododajna, zapylana przez owady. Cała roślina wydziela przyjemny zapach świeżego siana.
Roślina trująca: Zawiera dikumarol (pochodna kumaryny), który obniża krzepliwość krwi. Duże ilości tej rośliny spożyte doustnie powodują wewnętrzne krwawienia, uszkodzenia wątroby i nerek, oszołomienie.


Surowiec zielarski
Ziele nostrzyka (Meliloti herba) – całe lub rozdrobnione, wysuszone, nadziemne części, które zawierają nie mniej niż 0,3% kumaryny, melilotynę, garbniki, flawonoidy.
Działanie
Przeciwzapalne, rozkurczające naczynia krwionośne. Stosowany jest głównie zewnętrznie przy ropniach skóry, obrzękach, stanach zapalnych skóry.
Zbiór
Ścina się górne części pędów i suszy.

Roślina używana jest do aromatyzowania niektórych papierosów, do odstraszania moli i stosowana jako poplon.
Nostrzyk również jest używany jako naturalna zanęta przez wędkarzy szczególnie na leszcza i płoć.Może dać do 280 kg/ha bardzo dobrego miodu z naturalnych stanowisk, a przy uprawie polowej nawet 600 kg z jednego ha.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 22:06:37]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=48873883. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Anna Mazerant-Leszkowska: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6.
  • Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-4.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • POŻYTKI.PL - O pszczołach, miodzie i roślinach miododajnych - informacje. [dostęp 2010-02-25].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
  • František Činčura: Pospolite rośliny środkowej Europy. Feráková Viera, Šomšák Ladislav, Záborský Ján, Krejča Jindřich, Záborská Magdaléna (ilustracje). Kraków: IB PAN, 1990. ISBN 83-04-03281-3.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Przypisane cechy
ogólne roślina trująca
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina miododajna
ogólne chwast
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki żółte
kształt korony kwiatostan
symetria kwiatu kwiat motylkowy
symetria kwiatu grzbiecista, motylkowata
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście lancetowate
ulistnienie naprzemianległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie ząbkowany
kolor owoców żółte
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców strąki
powierzchnia owocu pomarszczona
wygląd łodygi łodyga gładka
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień
pora kwitnienia październik