Bazylia pospolita Ocimum basilicum

Bazylia pospolita (Ocimum basilicum L.), zwyczajowo zwana też bazylią wonną, bazylkiem ogrodowym, bazylijką zwyczajną, balsamem, bazyliszką polską – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny jasnotowatych. Pochodzi prawdopodobnie z tropikalnej strefy Afryki, ale obecnie nie rośnie dziko, występuje tylko w uprawie. Nazwa wywodzi się od greckiego βασιλεύς (basileus), czyli król, gdyż wierzono, że tylko król może zerwać tę roślinę. W antycznym Rzymie nazwa tego zioła Basilescus odwoływała się do bazyliszka. Bazylia była wówczas traktowana jako talizman przeciwko tej bestii. Libijczycy spożywali ją dla ochrony przed wężami i skorpionami.

Liście ulistnienie nakrzyżległe. Liście jasnozielone, błyszczące, o długości do 5 cm. Jajowate lub romboidalne, o brzegu karbowanym, rzadziej ząbkowanym. Na spodniej stronie znajdują się gruczoły wytwarzające olejek eteryczny. Kwiaty kielich dwuwargowy, o krótkiej rurce. Koloru czerwonawego, różowego lub żółtobiałego. Kwiaty zebrane po 6 w nibyokółki, które wyrastają z kątów liściowych lub tworzą nibykłosy na szczycie pędu. Kwiaty obfitują w nektar. Kwitnie w lipcu i w sierpniu. Łodyga o przekroju czworokątnym i czerwonawym zabarwieniu, wysokości 30 – 60 cm, rozgałęziona. Owoce mała (do 15 mm), owalna, brązowa niełupka.

Roślina uprawna: Znaczące uprawy znajdują się w Ameryce Południowej. W Azji uprawiano ją od czasów przedhistorycznych. Wieńce uplecione z bazylii znaleziono w piramidach egipskich. Z Iranu i Indii dotarła do Europy południowej, prawdopodobnie przywieziona w czasie wypraw Aleksandra Macedońskiego, skąd w XVI w. przywędrowała do Europy Środkowej (w tym Polski), gdzie początkowo była siana w oranżeriach i w donicach.
Roślina lecznicza
Surowiec zielarski: ziele bazylii – Herba Basilici (ulistnione, ścięte w czasie kwitnienia i ususzone pędy). Zawiera olejek eteryczny – olejek bazyliowy (0,5 – 1,5%) – ma bardzo silny, korzenno-kwiatowy zapach i lekko żółtawą barwę. Jego głównymi składnikami są: metylochawikol, cyneol i linalol, eugenol, cytral, limonen, terpinen. Ponadto zawiera garbniki (5%), saponiny, flawonoidy, substancje gorzkie, olej tłusty zawierający oksykwasy tłuszczowe (kwas trionowy), sole mineralne, witaminy
Działanie: poprawia trawienie i ułatwia przyswajanie pokarmu – działa przeciwskurczowo, pobudza wydzielanie soku żołądkowego, działa słabo wiatropędnie przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Powszechnie uważa się, że działa przeciwdepresyjnie, poprawia nastrój i dodaje sił (działanie podobne do melisy). Stosuje się w łagodnych zaburzeniach trawiennych, wzdęciach, przy niedoborze soku żołądkowego.Roślina przyprawowa – ma miły, korzenny, słodkawy i pikantny smak i zapach. Jako przyprawy używa się świeżych lub suszonych liści lub całego ziela, które ścina się w czasie kwitnienia. Wówczas roślina odrasta i powtórnie kwitnie. Najlepiej dodawać ją do sałatek i zup, duszonych warzyw oraz twarożku. Można również nacierać zielem mięsa przed dalszym przyrządzaniem. Niezastąpiony składnik prawie wszystkich włoskich dań, świetnie komponuje się z makaronem i pomidorami, główny składnik pesto
roślina miododajna.
Olejek eteryczny używany jest w przemyśle perfumeryjnym do wyrobu perfum i mydła
W przemyśle spożywczym wykorzystywana do wyrobu konserw
W przemyśle spirytusowym stosowana do wyrobu likierów
Do dziś bazylię traktuje się jako roślinę ozdobną
Odstrasza owady


Już starożytni mieszkańcy Egiptu znali lecznicze właściwości bazylii. W piramidach znaleziono wianki zrobione z niej.
W Indiach bazylia jest poświęcona bogu Wisznu i Krysznie. Na tę roślinę Hindusi składali przysięgę w sądzie.
W greckim kościele prawosławnym bazylii używa się do przygotowania wody święconej, a pojemniki z bazylią są umieszczane u stopni ołtarzy.
We języku francuskim i niemieckim nazywana bywa "królewskim zielem" (herbe royale, Königskraut).
Na Haiti jest ziołem poświęconym bogini miłości Erzulie.
Według apokryfów bazylia wyrosła wokół grobu Chrystusa po jego zmartwychwstaniu.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-11-26 03:50:21]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=50999599. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-12-27].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  • Agnieszka Mike-Jeziorska: Bazylia grecka (pol.). W: wymarzonerosliny.pl [on-line]. MURATOR S.A.. [dostęp 2013-03-05].
Przypisane cechy
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina miododajna
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki różowe
barwa kwiatów płatki czerwone
barwa kwiatów płatki żółte
symetria kwiatu kwiat grzbiecisty
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście najszersze w połowie długości
kształt blaszki liście romboidalne
ulistnienie naprzeciwległe
ulistnienie ząbkowany
ulistnienie karbowany
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców niełupki
wygląd łodygi łodyga gałęzista
pora kwitnienia lipiec