Miodunka ćma Pulmonaria obscura

Miodunka ćma (Pulmonaria obscura Dumort.) – gatunek roślin z rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Występuje naturalnie w niemal całej Europie, Turcji oraz zachodniej części Syberii. Ponadto jest uprawiany jako roślina ozdobna.

Liście liście odziomkowe wyrastają na ogonkach niewyraźnie oskrzydlonych, dłuższych od blaszki, a blaszka jest 2 razy dłuższa od szerokości. Liście są bez plam, lub z nieznacznymi, jasnozielonymi. Liście łodygowe lancetowatego kształtu, dolne na krótkich ogonkach, górne siedzące. Górna powierzchnia wszystkich liści pokryta szorstkimi długimi szczecinkami, pomiędzy którymi znajdują się krótsze brodawki i nieliczne gruczoły. Kwiaty promieniste, dwubarwne; młode kwiaty są różowoczerwone, starsze czerwonofioletowe. Wyrastają na krótkich, silnie gruczołowato owłosionych szypułkach, tworząc na szczycie łodygi stosunkowo gęsty kwiatostan typu dwustronny sierpik. Kielich rurkowaty, złożony z 5 jednakowych, trójkątnych ząbków. Korona wewnątrz z 5 łukowatymi i orzęsionymi liniami. Pokrój łodyga jest wzniesiona, pojedyncza lub słabo rozgałęziająca się, kanciasta i cała silnie, gruczołowato owłosiona. Wysokość 20-30 cm. Kłącze jest silnie rozgałęzione, prawie czarne. Owoc rozłupnia rozpadająca się na 4 brunatne lub czarne orzeszki.

Biologia i występowanie


Rośnie naturalnie w niemal całej Europie, Turcji oraz zachodniej części Syberii. W Europie jest spotykany w takich państwach jak Finlandia, Szwecja, Dania, Francja, Belgia, Niemcy, Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Austria, Szwajcaria, Chorwacja, Serbia, Bułgaria, Rumunia, Mołdawia, Ukraina, Białoruś, Litwa, Łotwa, Estonia oraz Rosja. W Polsce jest pospolity na całym terenie[potrzebny przypis].

Bylina, hemikryptofit. Siedliskiem są lasy liściaste oraz zarośla (zwłaszcza nadrzeczne). Jeden z rodzimych dla Polski gatunków zakwitających i rozwijających liście wczesną wiosną, jeszcze przed rozwinięciem liści przez drzewa, pod którymi rośnie. Najczęściej rośnie na glebach próchniczych, dobrze przewietrzanych. Jest cieniolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Fagetalia. Kwitnie wczesną wiosną – od marca do maja. Kwiaty zapylane przez błonkówki. Roślina posiada podwójne zabezpieczenie przed niekorzystnym dla niej samozapyleniem – różnosłupkowość i samopłonność. Część kwiatów ma mianowicie słupki wyższe od pręcików, część kwiatów odwrotnie.


Roślina lecznicza:
Surowiec zielarski: ziele (Herba Pulmonariae) miodunki ćmy oraz miodunki plamistej zawiera saponiny, flawonoidy, kwasy organiczne, śluzy, sole mineralne oraz ok. 2,5% krzemionki.
Działanie: korzystnie wpływa na drogi oddechowe, przyspiesza gojenie się uszkodzonej tkanki płuc, zwapnienie ognisk gruźliczych, usuwanie wydzielin z górnych dróg oddechowych, pobudza ruchy ich nabłonka rzęskowego. Stosuje się ją, przeważnie w mieszance z innymi ziołami, jako środek wykrztuśny przy przewlekłym nieżycie oskrzeli oraz pomocniczo przy gruźlicy i zapaleniu płuc.
Zbiór i suszenie: zbiera się całe ziele od marca do maja i suszy cienką warstwą.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-08-30 23:52:36]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=53410668. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Anna Mazerant-Leszkowska: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-03-30].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Pulmonaria obscura Dumort. (ang.). The Plant List. [dostęp 30 marca 2017].
  • Taxon: Pulmonaria obscura Dumort. (ang.). U.S. National Plant Germplasm System. [dostęp 30 marca 2017].
  • Pulmonaria rubra (Boraginaceae) – nowy gatunek we fl orze Polski (pol.). Fragm. Flor. Geobot. Polonica 13(2), 2006. [dostęp 3 kwietnia 2017].
  • Tadeusz Traczyk: Rośliny lasu liściastego. Warszawa: PZWS, 1959.
  • W. Stichmann, U. Stichmann-Marny: Guide Vigot de la flore d'Europe. Paris: Vigot, 2006, s. 300. ISBN 978-2-7114-1837-4. (fr.)
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Przypisane cechy
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki różowe
barwa kwiatów płatki czerwone
barwa kwiatów płatki fioletowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu sierpik
symetria kwiatu kwiat promienisty
symetria kwiatu symetria rurkowata
kształt blaszki liście lancetowate
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie bezogonkowe
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
kolor owoców czarne
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców orzechy
rodzaj owoców rozłupki
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga owłosiona
wygląd łodygi łodyga wzniesiona