Fiołek wonny Viola odorata

Fiołek wonny, fiołek pachnący (Viola odorata L.) – gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie, w zachodniej Azji (Cypr, Turcja) i północnej Afryce (Makaronezja, Wyspy Kanaryjskie). W Polsce średnio pospolity na niżu i w niższych położeniach górskich. Uprawiany i często dziczejący.

Liście omszone, od spodu błyszczące, nerkowate lub jajowate, u nasady sercowate. Przylistki frędzlowate, lancetowate, o szerokości 3–4 mm. Kwiaty ciemnofioletowe, rzadziej białe, wonne. Płatek dolny na szczycie wycięty, działki tępe. Pokrój płożący, ze ścielącymi się rozłogami. Wysokość 5–10 cm. Owoce torebka kulistawa, owłosiona.

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od marca do kwietnia. Zarośla, lasy. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Glechometalia. Jest rośliną półzimozieloną – cześć liści pozostaje do okresu wiosny. Rośnie na stanowiskach cienistych lub półcienistych, na glebie próchniczej, lekko wilgotnej.


Roślina lecznicza:
Surowiec zielarski: Ziele fiołka wonnego z korzeniami (Herba Violae odoratae cum radicibus) zawiera wiolinę, wiolatozyd, pochodne delfinidyny (wiolanina), olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest iron, saponiny triterpenowe, śluz.
Działanie: działa wykrztuśnie, napotnie, moczopędnie, odkażająco, żółciopędnie i rozkurczowo. Upłynnia zalegający śluz w drogach oddechowych, ułatwiając jego wydalenie. Przedawkowanie powoduje nudności, wymioty i biegunkę.
Zbiór i suszenie: w porze kwitnienia. Surowiec suszy się w temp. 20–40 °C.Sztuka kulinarna: liście fiołka można dodawać do wiosennych zup. Kwiaty dawniej kandyzowano, produkowano z nich syrop na kaszel oraz używano ich do aromatyzowania octu.
Uprawiany jako roślina ozdobna ze względu na swój bardzo przyjemny zapach oraz piękne kwiaty.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-22 00:04:18]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=49193919. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
  • Wymarzonyogrod: Fiołek wonny (pol.). 2013. [dostęp 2013-04-10].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-11-30].
Przypisane cechy
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina jadalna
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki fioletowe
kształt blaszki liście sercowate
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście lancetowate
kształt blaszki liście nerkowate
ulistnienie liście owłosione
rodzaj owoców torebki
rodzaj owoców kuliste
powierzchnia owocu owłosiona
wygląd łodygi łodyga pełzająca
szacowana wysokość łodygi do kostki (0 < x < 15 cm)
pora kwitnienia marzec
pora kwitnienia kwiecień