Sosna czarna Pinus nigra

Sosna czarna, sosna austriacka (Pinus nigra Arn.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna czarna występuje na terenie południowej i południowo-zachodniejEuropy oraz Azji Mniejszej. Do Polski sosnę czarną sprowadzono w 1759 r. Pierwotny areał tego gatunku rozciąga się od Maroka i Hiszpanii, przez Pireneje, Alpy, południowe Karpaty aż do Półwyspu Krymskiego.

Liście igły w pęczkach po 2, spłaszczone, sztywne, ciemnozielone i spiczaste, długości 4–18(19) cm, grubości 1–2 mm. Pozostają na drzewie od 3 do 4 lat. Szyszki męskie szyszki są żółte, małe i podłużne, wyrastają kępkami u podnóża młodych pędów. Żeńskie początkowo kuliste, żółte do czerwonawych, rosną pojedynczo lub po dwie, trzy wokół gałęzi. Dojrzewające szyszki stają się symetryczne, jajowate, niedojrzałe są ciemnozielone, potem w kolorze ochry. Osiągają maksymalnie 8 cm długości. Łuski zaokrąglone, z krótkim, znikomym kolcem, wewnątrz szyszki prawie czarne. Pokrój drzewo iglaste o stożkowatej i smukłej koronie, która u starszych drzew staje się bardziej płaska i nieregularna.

Biologia i występowanie


W USA sosna czarna jest szeroko uprawiana w północnych stanach Nowej Anglii, naokoło Wielkich Jezior i na północnym zachodzie. W Nowej Anglii i w rejonie Wielkich Jezior gatunek ten naturalizował się.
Wraz z innymi drzewami iglastymi i liściastymi tworzy lasy mieszane na terenach górzystych, na wysokości pomiędzy 200 a 2000 m n.
p.
m. W Europie i Azji Mniejszej najczęściej towarzyszą jej sosna zwyczajna, kosodrzewina, sosna alepska, sosna pinia, sosna bośniacka, świerk serbski, świerk pospolity, jodła pospolita, jałowiec. Odmiany var. nigra i var. pallasiana występują na wysokości 200–1200 m n.
p.
m., var. caramanica na wysokości 800–2000 m n.
p.
m.
Znosi śnieżne zimy i niezbyt wilgotne lata. Preferuje skaliste podłoża wapienne, chociaż dostosowuje się do większości gleb. Ze względu na głębokie korzenie potrzebuje dosyć grubej warstwy ziemi. Nie toleruje zacienienia, woli stanowiska w pełni nasłonecznione. Toleruje zasolenie, zanieczyszczenia powietrza, upały.

Gospodarka leśna – sosna czarna wykorzystywana jest do zalesiania, w celu odtworzenia wcześniej istniejących lasów. W USA sadzona w pasach wiatrochronnych i na poboczach dróg. Jako drzewo przydrożne ceniona ze względu na odporność na zasolenie (wynikające z rozsypywania zimą soli na oblodzonych i zaśnieżonych drogach) i odporność na wiele przemysłowych zanieczyszczeń oraz dosyć dobrą tolerancję suszy.[potrzebny przypis] Z tych powodów często zalesia się nią obszary silnie zanieczyszczone przez przemysł. W Polsce poza parkami najłatwiej ją można spotkać na wybrzeżu, gdzie była stosowana do umacniania wydm.
Pozyskuje się z niej żywicę.
Drzewo ozdobne – chętnie sadzona w ogrodach i parkach na północy USA, na południowych obszarach Kanady, także w krajach Europy Zachodniej i Środkowej.
Przemysł drzewny – w Europie wykorzystywana jako źródło drewna, z przeznaczeniem na lekkie konstrukcje. W USA ma mniejsze znaczenie gospodarcze.
Może być rozmnażana przez szczepienie.


Roślina umieszczona w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych w grupie gatunków niższego ryzyka (kategoria zagrożenia; LC).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 22:10:07]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54984125. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Mieczysław Czekalski: Zieleń miasta Kluczborka. Wyd. wydanie I. Kluczbork: Urząd Miejski w Kluczborku, 2006. ISBN 83-918776-4-7.
  • Christopher J. Earle: Pinus nigra subsp. salzmannii (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-02-11].
  • Conifer Specialist Group (1998), Pinus nigra [w:] IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1 [online] [dostęp 2010-02-10]  (ang.).
  • Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  • Christopher J.Ch.J. Earle Christopher J.Ch.J., Pinus [w:] Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-10]  (ang.).
  • Christopher J.Ch.J. Earle Christopher J.Ch.J., Pinus nigra [w:] Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-10]  (ang.).
  • Enrico Banfi, Francesca Consolino: Drzewa. Warszawa: Horyzont, Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, 2001. ISBN 83-7227-863-6.
  • P. F. Stevens: PINACEAE. W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
ogólne drzewo
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
ogólne Polska Czerwona Księga Roślin
ogólne roślina mrozoodporna
ogólne roślina uprawiana
ogólne pochodzenie: rejon śródziemnomorski
ogólne uprawiana w lasach
ogólne wytrzymala na zanieczyszczenia
ogólne roślina żywicodajna
cechy korony parasolowata
cechy korony kopulasta
cechy korony spłaszczona
wysokość do 30 m
forma życiowa wg Raunkiæra megafanerofit
kolor igieł ciemnozielone
ułożenie igieł po 2 na krótkopędzie
ułożenie igieł sztywne
ułożenie igieł grube
ułożenie igieł skręcone
wierzchołek igieł ostry
wygląd igieł sztywne
wygląd igieł zaostrzone
wygląd igieł skręcone
faktura kory głęboko spękana
kolor kory ciemnobrunatną
kolor kory prawie czarna
kolor pylku wiatropylność
kształt blaszki igły
kształ pąków długie
kształ pąków zaostrzone
kształ pąków ożywicowane
cechy pędu nagie
pora kwitnienia maj
pora kwitnienia czerwiec
kolor szyszek w kolorze ochry
kształt szyszki jajowate
wielkość szyszek 5-8 cm