Brzoza ojcowska Betula oycoviensis

Brzoza ojcowska (Betula pendula var. oycowiensis (Besser) Dippel) – odmiana brzozy brodawkowatej (Betula pendula). Po raz pierwszy opisana została w 1809 r.. przez polskiego botanika Wilibalda Bessera jako Betula oycoviensis. W 1860 r. niemiecki botanik Schur odkrył ten sam gatunek brzozy w Siedmiogrodzie. W roku 1920 r. znalazła ją Janina Jentys-Szaferowa, która, po długich badaniach, ogłosiła ich wyniki w roku 1928 w Roczniku Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego i w 1953 r. w Ochronie Przyrody (rocznik XXI).

Liście liście długości 1,5–4 cm, rombowate, ostrym klinem zbiegające wzdłuż ogonka, 5-6-nerwowe, skrętoległe. Na pędach wegetatywnych po 2–7 (zwykle 3), na pędach owocujących po 3–9 (zwykle 4). Mniejsze od liści innych brzóz. Liście letnie, rosnące na długopędach, są większe od rosnących na wiosnę. Kwiaty kwiatostany (kotki) męskie zawiązują się już w drugim roku życia. Kotki żeńskie na pędach bocznych 2 razy dłuższych od nich. Szyszki kwiatostanu o połowę krótsze od kotki. Kwitnienie w kwietniu i maju. Pokrój wysoka na 2–15 m, pień o białej i niełuszczącej się korze, bardzo blisko spokrewniona z brzozą brodawkowatą. Gałęzie o krótkopędach dłuższych (szczególnie tych zakończonych kotką żeńską) niż u innych brzóz. Owoce owocostany o łuskach rozłożystych, zwykle szerszych niż długich, zachowują się na pędach w całości aż do następnej wiosny, o orzeszkach stosunkowo szerszych niż u brzozy brodawkowatej. Rozmnażanie – wysiew nasion daje 50% brzozy ojcowskiej i 50% brzozy brodawkowatej.

Biologia i występowanie


Według danych z 2006 r. w Polsce występuje na 5 stanowiskach: Chojnik w Sudetach, Dolina Kobylańska i Hamernia na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, Czerwona Góra koło Opatowa na Wyżynie Sandomierskiej oraz Skiełek w Beskidzie Wyspowym. Poza Polską spotykany jest w Siedmiogrodzie, na Słowacji, Ukrainie, Danii i Szwecji, jednak są to pojedyncze stanowiska.

Jest mieszańcem brzozy brodawkowatej (Betula pendula) z brzozą Szafera (Betula szaferi). Drzewo lub krzew należący do rodziny brzozowatych. Fanerofit. Rośnie w lasach liściastych. Liczba chromosomów 2n = 28.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-10-14 03:39:13]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54656148. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-03].
  • Brzoza ojcowska (Betula oycoviensis Bess.) na górze Skiełek w Beskidzie Wyspowym. [dostęp 2010-03-04].
  • Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone.. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  • Czerwona księga gatunków zagrożonych (ang.). [dostęp 6 marca 2014].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • The Plant List. [dostęp 2017-02-02].
Przypisane cechy
ogólne drzewo
ogólne krzew
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
kształt blaszki liście najszersze w połowie długości
ulistnienie liście skrętoległe
rodzaj owoców orzechy