Czosnek dziwny Allium paradoxum

Czosnek dziwny (Allium paradoxum (M.Bieb.) G.Don) – gatunek byliny należący do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae). Występuje naturalnie na obszarze od Kaukazu aż po Iran. Podawany jest także z Azji Środkowej (góry Turkmenistanu). Gatunek ten został introdukowany w Szwajcarii i w południowych Niemczech. W Polsce utrzymuje się zdziczały w rezerwacie „Grądowe Zbocze”, gdzie szereg osobliwości florystycznych na przełomie XIX i XX w. wprowadził botanik, właściciel majątku i pasjonat introdukcji egzotów – Friedrich Carl Hermann Paeske.

Liście pojedyncze, lancetowate, zwykle odgięte, u nasady zwężające się. Dorastają do około 20 cm (czasem 30 cm) długości i do 2,5 cm szerokości. Mają wyraźną linię grzbietową. Kwiaty zebrane w baldachy liczące u odmiany normale zwykle od 2 do 5, rzadziej do 10 kwiatów, pozbawione cebulek, u odmiany paradoxum posiadający cebulki za to tylko z 1 kwiatem lub bez kwiatów. Kwiatostan wsparty jest dwoma podsadkami o długości do 2,5 cm. Kwiaty wyrastają na szypułkach osiągających od 2 do 4,5 cm. Okwiat ma szerokodzwonkowaty kształt. Jego listki są białe z niewyraźną, zieloną centralną wiązką przewodzącą. Osiągają do 12 mm długości i 6 mm szerokości. Pręciki są krótsze od okwiatu, zrośnięte u nasady. Słupek zakończony jest 3-łatkowym znamieniem. Łodyga głąbik dorastający 20–30 wysokości, ma średnicę około 1 cm, jest trójkanciasty. Owoce torebki o długości 5 mm.

Biologia i występowanie


Naturalnymi siedliskami są cieniste miejsca w lasach. Rośnie w górach do wysokości 2300 m n.p.m. Kwitnie na przełomie kwietnia i maja (przez około 20 dni).


Roślina uprawiana w ogrodach skalnych, zalecana do sadzenia pod drzewami. Problemem w uprawie może być jej inwazyjność. Roślina rozmnażana wegetatywnie za pomocą cebul potomnych powstających co roku w liczbie 3–4 przy każdej roślinie.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 19:06:22]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=41528379. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Wanda Bacieczko, Lesław Wołejko. Aktualny stan flory i znaczenie osobliwości florystycznych dla różnorodności szaty roślinnej rezerwatu „Grądowe Zbocza” koło Recza. „Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin.”. 289 (19), s. 7-26, 2011. 
  • Allium paradoxum. W: Ornamental plants from Russia [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-11-06].
  • Allium paradoxum (M.Bieb.) G.Don (ang.). Catalogue of Life. [dostęp 26 października 2014].
  • Henning Haeupler, Thomas Muer: Bildatlas der Farn- und Blutenpflanzen Deutschlands. Stuttgart: Verlag Eugen Ulmer, 2000, s. 689. ISBN 3-8001-3364-4.
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin, tom I, A-J. Poznań: Zysk i S-ka, 2011, s. 70. ISBN 978-83-7506-845-0.
  • Allium paradoxum – Detail (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 26 października 2014].
  • Magdalena Ziarnek: Badacze szaty roślinnej Pomorza sprzed 1945 roku. Szczecin: Zakład Botaniki i Ochrony Przyrody ZUT w Szczecinie, Lonicera Krzysztof Ziarnek, 2012, s. 96-97. ISBN 978-83-936344-0-8. (Licencja Creative Commons: Uznanie autorstwa 3.0 Polska)
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-01-30].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Allium paradoxum (M.Bieb.) G.Don (ang.). The Plant List. [dostęp 26 października 2014].