Czosnek dziwny Allium paradoxum

Czosnek dziwny (Allium paradoxum (M.Bieb.) G.Don) – gatunek byliny należący do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae). Występuje naturalnie na obszarze od Kaukazu aż po Iran. Podawany jest także z Azji Środkowej (góry Turkmenistanu). Gatunek ten został introdukowany w Szwajcarii i w południowych Niemczech. W Polsce utrzymuje się zdziczały w rezerwacie „Grądowe Zbocze”, gdzie szereg osobliwości florystycznych na przełomie XIX i XX w. wprowadził botanik, właściciel majątku i pasjonat introdukcji egzotów – Friedrich Carl Hermann Paeske.

Liście pojedyncze, lancetowate, zwykle odgięte, u nasady zwężające się. Dorastają do około 20 cm (czasem 30 cm) długości i do 2,5 cm szerokości. Mają wyraźną linię grzbietową. Kwiaty zebrane w baldachy liczące u odmiany normale zwykle od 2 do 5, rzadziej do 10 kwiatów, pozbawione cebulek, u odmiany paradoxum posiadający cebulki za to tylko z 1 kwiatem lub bez kwiatów. Kwiatostan wsparty jest dwoma podsadkami o długości do 2,5 cm. Kwiaty wyrastają na szypułkach osiągających od 2 do 4,5 cm. Okwiat ma szerokodzwonkowaty kształt. Jego listki są białe z niewyraźną, zieloną centralną wiązką przewodzącą. Osiągają do 12 mm długości i 6 mm szerokości. Pręciki są krótsze od okwiatu, zrośnięte u nasady. Słupek zakończony jest 3-łatkowym znamieniem. Łodyga głąbik dorastający 20–30 wysokości, ma średnicę około 1 cm, jest trójkanciasty. Owoce torebki o długości 5 mm.

Biologia i występowanie


Naturalnymi siedliskami są cieniste miejsca w lasach. Rośnie w górach do wysokości 2300 m n.p.m. Kwitnie na przełomie kwietnia i maja (przez około 20 dni).


Roślina uprawiana w ogrodach skalnych, zalecana do sadzenia pod drzewami. Problemem w uprawie może być jej inwazyjność. Roślina rozmnażana wegetatywnie za pomocą cebul potomnych powstających co roku w liczbie 3–4 przy każdej roślinie.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-01-07 03:40:50]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51474564. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Wanda Bacieczko, Lesław Wołejko. Aktualny stan flory i znaczenie osobliwości florystycznych dla różnorodności szaty roślinnej rezerwatu „Grądowe Zbocza” koło Recza. „Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin.”. 289 (19), s. 7-26, 2011. 
  • Allium paradoxum. W: Ornamental plants from Russia [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-11-06].
  • Allium paradoxum (M.Bieb.) G.Don (ang.). Catalogue of Life. [dostęp 26 października 2014].
  • Henning Haeupler, Thomas Muer: Bildatlas der Farn- und Blutenpflanzen Deutschlands. Stuttgart: Verlag Eugen Ulmer, 2000, s. 689. ISBN 3-8001-3364-4.
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin, tom I, A-J. Poznań: Zysk i S-ka, 2011, s. 70. ISBN 978-83-7506-845-0.
  • Allium paradoxum – Detail (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 26 października 2014].
  • Magdalena Ziarnek: Badacze szaty roślinnej Pomorza sprzed 1945 roku. Szczecin: Zakład Botaniki i Ochrony Przyrody ZUT w Szczecinie, Lonicera Krzysztof Ziarnek, 2012, s. 96-97. ISBN 978-83-936344-0-8. (Licencja Creative Commons: Uznanie autorstwa 3.0 Polska)
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-01-30].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Allium paradoxum (M.Bieb.) G.Don (ang.). The Plant List. [dostęp 26 października 2014].
Przypisane cechy
ogólne roślina inwazyjna
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
kształt korony kwiatostan
kształt korony baldachy
kształt blaszki liście lancetowate
rodzaj owoców torebki
wygląd łodygi łodyga trójkanciasta